Çocuğunuzun Zeka Türünü Öğrenip Öğrenme Stillerini Geliştirebilirsiniz

Çoklu zeka kuramı, Harvard Üniversitesi’nde araştırma yapan Amerikalı psikolog Howard Gardner tarafından önerilen bir yaklaşımdır. Bu yaklaşıma göre, insan zekası 8 alt kategoriye ayrılmıştır ve bu zeka türleri ile birlikte öğrenme biçimleri de değişmektedir. Buna bakarak, önemli olan çocukların zekasının keşfini gerçekleştirebilmek, diyebiliriz. Zeka türleri arasında sayılan ‘”Varoluşçu Zeka” dokuzuncu zeka türü olarak son yıllarda ortaya çıkarılmış bir türdür diyebiliriz. Mevcut 8 alt kategori, insanların zekasını daha etkin bir şekilde nasıl kullanabileceklerini gösteren “tip” veya “sınıf” gruplarından oluşmaktadır. Gardner’ın çoklu zeka kuramına göre, her bireyin kendine özgü yetenekleri ve zekası vardır.

Çoklu Zeka Türleri Nelerdir?

  1. Uzamsal Zeka
  2. Kinestetik Zeka
  3. Müziksel Zeka
  4. Sözel Zeka
  5. İçsel Zeka
  6. Sosyal Zeka
  7. Matematiksel Zeka
  8. Doğasal Zeka
  9. Varoluşsal Zeka (9. Zeka Türü Olabileceğine İnanılıyor)

Zeka Türleri ve Uygun Öğrenme Stilleri

1. Uzamsal Zeka

Uzamsal zeka, görselliğe bağlı ve aslında görsel-mekansal olarak adlandırılan bir zekadır. Buradaki görsellik, akıl denilen, “akılda bir vizyon” şeklindedir.

Görselleştirme ve uzaysal – görsel beceriler gelişmiştir. Bazı insanlar için temel düzeyde olan görsel zeka, sanatsal alanda kendilerini geliştirmiş olan insanlarda daha net görülebilir.

2. Kinestetik Zeka

Kinestetik zeka, beynin ve vücudun koordinasyonu ile ilişkili bir zeka türüdür. Kinestetik zekasını geliştiren insanlar, hareketlerini ve jestlerini neredeyse ustaca kullanırlar. Böylece duygularını ve düşüncelerini başarılı bir şekilde açıklarlar. Sadece günlük yaşamda değil, sanat kompozisyonlarında da iyidirler. Örnek: Bir dansçı, kinestetik zekası yüksek bir bireydir.

Kinestetik – bedensel zeka türüne sahip insanların rasyonel ve fiziksel uyumu hemen fark edilir. İyi hareket ettikleri için bedenlerini oldukça sanatsal kullanıyorlar. Başarılı bir atlette bu örneği görebiliriz.

3. Müziksel Zeka

Müzikal zeka, doğada seslere ve müziğe karşı yüksek hassasiyetle ilişkili olan zeka türüdür. Müzikal zekası ön planda olan insanlar, bazen bir müzik aletini herhangi bir hazırlık yapmadan çalabilirler. Ayrıca dinlerken bilmedikleri müzikleri de öğrenebilirler ve enstrüman çalabilirler.

Müzikal zeka; bir kişinin sesleri yorumlama, toplama ve manipüle etme yeteneğini ifade eder.

4. Sözel Zeka

Sözel zeka, dil becerileriyle ilişkilendirilen ve aslında sözel dilbilim olarak adlandırılan bir zeka türüdür. Bir kişinin, aklındaki düşünceleri kelimelerle iyi ifade edebilmesi, olarak düşünebiliriz. Aynı zamanda sözcüklerde neyin ifade edildiğini anlama yeteneği de oldukça gelişmiştir. Belli ki, sözlü ve yazılı sunumların hazırlanması, dağıtımı ve sunumu için iyi bir yeteneği olan kişilerin sözel zekasının gelişmiş olduğu açıktır. Okullarda sözel zekayla ilgili olan ve sözel zekanın gelişimini etkileyen derslere çok dikkat ederler. Türkçe ya da edebiyat gibi dersler, bu zekaya sahip olan kişilerin favori dersleridir.

Yazarlar, konuşmacılar, şairler, politikacılar, dilbilimciler ve bu mesleklerde başarılı olan kişiler sözel zekası gelişmiş insanlar arasında ön saflarda yer almaktadır.

5. İçsel Zeka

İçsel zeka, kendini iyi tanımak ve bunu avantaja dönüştürmek için önemli bir fırsattır. Bu tür zekayı önemli kılan, amaç ile hedefin tutarlılığıdır. Yani, iç zekası güçlü olan insanlar, yapabilecekleri konusunda hayal ve hedeflerini neredeyse mükemmel bir tahmin yolu ile dizerler. Bu nedenle, çalışmalarında başarılı sonuçlar elde etme olasılıkları daha yüksektir.

Davranışlarını sosyal etkilerle birleştirip yorumlayabilenler, içsel zekaya sahip olanlardır. Pratik anlamda becerileri de yüksek olup, analitik düşünme becerisine de sahiptirler.

6. Sosyal Zeka

Sosyal zeka, iyi bir şekilde bireysel olma ya da sosyal davranışları analiz etme ve iyi iletişim kurma becerisiyle ilişkilidir. Sosyal zekasını geliştiren insanlar, duygularını başarılı bir şekilde anlayan ve hatta kontrol eden insanlardır.

Siyasetçiler, antrenörler ve benzeri profesyonel topluluk gruplarında başarılı olan insanlar sosyal zekalarının yardımıyla ön plana çıkarlar.

Sosyal zekası gelişmiş kişiler; geniş bir çevreye sahip olma, bir insan tarafından sevilme ve kabul edilme gibi avantajlara sahip kişilerdir.

7. Matematiksel Zeka

Matematiksel zeka; sayıları ve sembolleri etkin bir şekilde kullanma, soyut kavramları türetme ve mantık yönetme yeteneğini ifade eder. Mantıksal zeka olarak da bilinir.

Matematiksel zekaya sahip insanlar, analitik düşüncede iyi derecede bilgilidir. Parça ve ardından da bütüne erişip; girişi, gelişmeyi veya sonucu birleştirmeyi iyi başarırlar.

Akıl yürütme, matematiksel zekanın bir parçasıdır. Matematiksel zeka, bir kişinin nedensel bir ilişki kurmasına, iyi sonuçlar almasına ve sağlıklı sonuçlar sunmasına izin verir. Sözel zekada olduğu gibi, okullarda belli derslerde baskın başarı gözlemlenir. Mantıksal zekası baskın bireyler, matematiksel zekaya odaklı olan derslerde daha çok başarılıdırlar. Matematik, fizik gibi derslerde başarılı olurken Türkçe gibi derslerde geri planda kalabilirler.

8. Doğasal Zeka

Doğasal zeka, doğayı genel olarak yorumlama yeteneği ile ilişkilidir. Yüksek doğasal zekaya sahip insanlar doğada olan her canlıyı ve doğayı başarılı bir şekilde inceler ve sonuçlar çıkarır.

Hayvanların ve doğanın tanıklıklarını takip etmeye hazır olma durumu, bu insanların doğasal akıllarının diğer insanlara göre daha açık olduğunu bize gösterir ve bu durum hiç de tesadüf değildir.

Arkeoloji, dağcılık, keşif, belgesel çekimi, botanik ve jeoloji ile aktif olarak ilgilenenler, doğasal zekası ön planda olan insanlardır.

9. Varoluşsal Zeka (9. Zeka Türü Olabileceğine İnanılıyor)

Varoluşsal zeka, akıl yürütme zorluğu olan konularda etkili yorumlar yapma yeteneği ile ilişkilidir. Varoluşsal zekasını iyi kullanan insanlar, inanması zor olan bu kavramlara inanabilirler, ancak öte yandan gereklilik kavramlarını algılayabilir ve onları insan zekasına uygun olarak sunabilirler.

Din ile uğraşan insanlar ve bu meslekteki bireyler, fizikçiler, kuantum bilim insanları, matematikçiler vb. gibi en uç noktaları dikkate alanların varoluşsal zekası olduğu düşünülmektedir.

 

Sonuç olarak;

Zeka çalışmalarının her zaman ortak bir paydası olması tesadüf olamaz. İnsan beyni hakkında yapılan tüm bilimsel çalışmalar, zekanın gelişmekte olan bir potansiyel olduğunu göstermektedir.

Gardner’ın zeka türleri ile ilgili sınıflandırması, dünya çapında okul müfredatına neredeyse ışık tutan bir çalışmadır. Eğitmenler ve ebeveynler, çocukları zihinsel yeteneklerine göre gruplandırır ve kendileri için en uygun rehberliği yapmaya çalışırlarsa, başarı, tahmin ettiğimizden daha hızlı ve yüksek olacaktır. Bundan böyle zeka türlerini hesaba katmak ve eğitimi bu anlamda genişletmek ve bireyselleştirmek, başarıyı olumlu etkileyecek bir faktör olarak düşünülmelidir. Çocukların mizacı ile şekillenen ve bize kendini gösteren bu zeka türlerini özümseyelim. Bundan sonraki yazımda öğrenme stillerine değineceğim, böylece sizlerle birlikte puzzle’ın parçalarını birleştirebiliriz.


Rümeysa Demirörs’e Soru Sormak İçin  ➡  Tıkla

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

7 + 2 =