Sağlıklı beslenmek amacıyla vejetaryen beslenmeye yönelim sıklıkla görülüyor. Bu yönelimin temelini sorguladığımızda çevresel, dini ve geleneksel olmak üzere birçok neden olabilir. Vejetaryen beslenme modelinde o kadar çok değişik beslenme tipi var ki… Bu beslenme tipleri kişinin seçtiği besinlere göre de değişmektedir.

Vejetaryen beslenme tipleri genel olarak;

1.Vegan Diyeti: Bu bireyler hayvansal kaynaklı hiçbir besini tüketmezler. Sadece bitkilerle beslenirler. Veganların bazıları çok katıdır. (Örneğin; Bazı veganlar arının ürettiği balı, kemiğin kaynatılmasıyla üretilen jelatini ve süt içerdiği için çikolatayı tüketmezler.) Aynı zamanda hayvandan elde edilen yün, ipek ve derili giysileri giymezler.

Veganların da alt grupları vardır:

  • Ravistler: Pişirilince besin değerlerini kaybedeceğini düşündükleri için besinleri pişirmeden tüketirler.
  • Zenmakrobiyotikler: Bu bireyler sadece tahıl, sebze, meyve ve kuru baklagil tüketirler. Bazı gruplar ise sadece tahıl ürünleriyle beslenir.
  • Fruvitarianlar: Yalnızca meyve, kabak, salatalık, biber ve domatesle beslenirler. Yediklerinin tekrar toprağa dönerek büyüme döngüsüne katılacağına inanırlar.

2.Lakto vejetaryen tip: Bitkisel besinlerle birlikte süt ve süt ürünlerini de tüketirler.

3.Ova vejetaryen tipi: Diyette bitkisel besinlerle birlikte yumurta da tüketebilirler.

4.Lakto-ova vejetaryen tip: Bu bireyler süt ve yumurtayı tüketir. Öldürülmüş hayvan eti yemeye karşıdırlar. Günümüzde en sık uygulanan tipidir.

5.Bazı gruplar da etler arasında tercih yapar:

  • Polo vejetaryen: Bitkisel besinlerin yanında yalnızca kümes hayvanlarını tüketirler.
  • Pesko vejetaryen: Bitkisel besinlerin yanında yalnızca su ürünlerini tüketirler.

6.Semi-vejetaryen: Kırmızı eti tüketmeyen, sınırlı miktarda balık ve tavuk tüketenlerdir. Yumurta, süt ve türevlerini serbestçe tüketirler.


Sağlık Üzerine Etkileri

Klinikte en çok rastladığım soru: “Sizce vejetaryen beslenme modeli sağlıklı mı?” Benim cevabım: “Doğru planlandığı sürece sağlıklı olabilir.” Çünkü bu beslenmenin temeline baktığımızda bol posalı besinleri (sebze, meyve, kuru baklagil, tahıl ürünleri…) içermektedir. Eğer siz az da olsa yumurta, beyaz et ve süt ürünleri tüketen bir vejetaryenseniz; sağlıksız olma riskiniz çok düşüktür. Bunu bir Akdeniz Diyet Modeli olarak da düşünebiliriz.

JAMA dergisinde yayımlanan bir analiz derlemesine göre; vejetaryenlerin et tüketen kişilere göre daha sağlıklı olduğu saptanmıştır.

Yapılan başka bir araştırmaya göre; vejetaryenlerin ölüm riskinin vejetaryen olmayan kişilerden daha düşük olduğu saptanmıştır. Fakat sağlıklı olmak için illa ki vejetaryen olmak zorunda değiliz. Aksine iyi planlanmamış bir vejetaryen diyeti yapıyorsanız eksiklikler ortaya çıkabilir.

Sonuç olarak, bütün beslenme modellerinin yolu sağlıklı ve dengeli beslenmeye çıkıyor. Her şeyi dengeli ve ihtiyacınız doğrultusunda aldığınız sürece sağlıklı bir birey olabilirsiniz.

Sağlıkla ve mutlulukla kalın…


Diyetisyen Gülsüm KINALI‘nın yazıları için tıklayınız…


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

one + eight =