Tahsin YÜCEL

Hayatı ve Edebi Kişiliği

Öykü ve roman yazarı, çe­virmen. 17 Şubat 1933, Elbistan / Kahramanmaraş doğumlu. Elbis­tan Gazi Paşa İlkokulu, parasız yatılı olarak okuduğu Galatasaray Lisesi (1953), İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümü (1960) mezunu. Yükseköğrenim öğrenciliği yıllarında Varlık Yayınevinde çalıştı. Bitirdiği bölüme asistan olarak girdi, 1969’da doktorasını tamamladı. 1972’de doçentliğe, 1978’de profesörlüğe yükseldi. XIX. ve XX. yy. Fransız edebiyatı ve göstergebilim alanın­da uzmanlaştı. 2000 yılında öğretim üyeliğinden emekliye ayrıldı.

İlk öyküsü “Dert Çok, Hemdert Yok!’, Yeni Hikâyeler adlı bir der­lemede yer aldı (1950). Öyküleri daha sonra Varlık’ta başlayarak Seçilmiş Hikâyeler, Yeryüzü, Be­raber, May gibi dergilerde yayımlandı. Hikâyelerinde başlangıçta Elbistan yöresinin insanlarını anlattı. Daha sonra öykünün ya da romanın bütününe yayılan ve alttan alta yürüyen ironik bir anla­tımla kentli insanları konu edindi. İnsanların ruhsal dünyasını derin­lemesine ve gerçekçi bir bakışla dile getirdi. Onların acılarını, kır­gınlıklarını, ezikliklerini yoğun bir lirizmle işledi. Fransız edebiyatın­dan seksen civarında çeviri yap­tı. “Haney Yaşamalı” adlı eseriyle 1956 Sait Faik Hikâye Armağa­nını, 1959’da Türk Dil Kurumu Öykü Ödülünü, 1984 yılında Azra Erhat Çeviri Yazını “Üstün Hizmet Ödülü”nü, Peygamberin Son Beş Günü adlı kitabı ile de 1993 Orhan Kemal Roman Ödülünü, Söylemle­rin İçinden adlı deneme kitabıyla 1999 Sedat Simavi Ödülünü, Yalan adlı romanı ile 2003 Yunus Nadi Roman Armağanını aldı. Komşular eseri 1999’da Dünya Kitap dergisi tarafından Yılın Telif Kitabı seçildi.

Eserleri

Öykü:Uçan Daireler (1954), Haney Yaşamalı (1955), Düşlerin Ölümü (1958), Yaşadıktan Sonra (1969), Dönüşüm (1975), Ben ve Öteki (1983), Aykırı Öyküler (1989), Komşular (1999).

Roman: Mutfak Çıkmazı (1960), Peygamberin Son Beş Günü (1992), Bıyık Söylencesi (1995), Ya­lan (2002), Kumru ile Kumru (2005).

Anlatı: Dönüşüm (1975), Va­tandaş ( 1975).

Deneme: Yazın ve Yaşam (1976), Yazının Sınırlan (1982), Tar­tışmalar (1993), Yazın Gene Yazın (1995), Alıntılar (1997), Söylemlerin İçinden (1998), Salaklık Üstüne De­neme (2000).

İnceleme-Araştırma: Anadolu Masalları (1957), Dil Devri­mi (1968), L’imaginaire de Bernanos (1969), Anlatı Yerlemleri (1980), Dil Devrimi ve Sonuçlan (1982), Yapısalcılık (1982), Eleştirinin Abece’si (1991), Figures et Messages dans la Comédie Humaine (1972), yazar tarafından yapılmış Türkçe çevirisi: İnsanlık Güldürüsünde Yüzler ve Bildiriler, 1997),

Söyleşi: Görünmez Adam (söyleşi: Kaan Özkan, albüm, 2001 ).

Derleme: Yazı ve Yorum (R. Barthes seçkisi, 1990).

Kaynakça

IŞIK, İhsan. “Tahsin YÜCEL”. Türkiye Ünlüleri. C. 4: S. 477. Ankara: Elvan Yayınları, 2013.