Savant Sendromu, Nedenleri ve Sıra Dışı Yetenek Alanları

Savant terimi ilk kez 80’li yıllarda zihinsel sorunları olmasına rağmen sıra dışı yeteneklere sahip olan bireyleri tanımlamak için kullanılmıştır. Savant sendromu, genellikle zihinsel gerilik ya da yaygın gelişim bozukluklara eşlik eden bir sendromdur. Bu sendromun görüldüğü bireylerin sözel yetenek gerektiren alanlarda zihinsel becerileri oldukça zayıftır. Bu nedenle savant sendromlu bireyler genellikle 70 puanın altında bir zeka düzeyine sahiptirler. Normal insanlar ise ortalama 90 ila 110 puan arasında bir zeka düzeyine sahiptir. Ancak her savant sendromlu bireyde zihinsel gerilik görülmemektedir. Normal ya da üstün zeka düzeyine sahip savant sendromlu bireyler de vardır.

Savant Sendromunda Sıra Dışı Yetenek Görülen Alanlar

  • Fotoğrafik Hafıza
  • İşitsel Farkındalık
  • Uzun & Kısa Zamanlı Hafıza Kapasitesi
  • Matematik ve Hesaplama

Savant sendromlu bireylerin bazıları üst düzey bir fotoğrafik hafızaya sahiptir. Geçmişte deneyimledikleri bir şeyi zihinlerine kolaylıkla imgeleyerek tüm detaylarıyla çizebilirler. Bazıları ise hiç bir müzik eğitimi almamalarına rağmen bir kez duydukları bir parçayı notasız olarak ve ezbere mükemmel şekilde çalabilirler. Ayrıca pek çok farklı müzik enstrümanını da çalma yeteneğine sahiptirler. Diğer savant sendromlu bireyler ise üstün bir matematik zekasına sahiptirler. Büyük sayılarla zihinlerinde içgüdüsel olarak hesaplama yapabilir ya da bir tarihin takvimde hangi güne işaret ettiğini kolaylıkla zihinlerinden hesaplayabilirler.

Savant Sendromu ve Otizm

Günümüzde savant sendromlu bireylerin yaklaşık yarısının aynı zamanda otizm spektrum bozukluğuna sahip olduğu tahmin ediliyor. Görülme sıklığı erkeklerde kadınlardan 4 – 6 kat daha fazladır.

Nedenleri

  • Savant sendromu, doğuştan olmakla birlikte beyne alınan bir darbe sonrasında da ortaya çıkabilmektedir. Ancak günümüzde bu sendromun nedeni tam olarak bilinmemektedir.
  • Erkeklerde 4 – 6 kat daha sık gözlemlendiği belirtilmektedir. Savant sendromu doğuştan ve doğum sırasında olabilir veya bebeklik, çocukluk veya yetişkinlik dönemlerinden daha sonra beyin zedelenmesi ile ortaya çıkabilir.
  • Bugüne kadar savant sendromunu net olarak açıklayabilen bir teori yoktur. Bir teorik bir varsayıma göre; bebeğin anne karnında olan gelişim evresinde testosteron hormonunun aşırı salgılanması, beyinde normal üstü düzeyde bir gelişime bu da savant sendromuna yol açmaktadır.

Eğitim

Savant sendromlu bireyler özellikle sözel iletişim ve sosyal yargılama becerilerinde bir takım zorluklar yaşarlar. Kendini ifade etme ve sosyal olaylara uygun davranma becerisi bu bireylerde yeterince gelişmemiştir. Bu nedenle özel eğitim desteği alarak, sözel alandaki becerilerinin desteklenmesi gerekmektedir. Ayrıca toplumun bu kişilere kucak açmaları, onları olduğu gibi kabul etmeleri, onların sosyal hayata entegrasyonunu kolaylaştıracaktır.