Tilavet Secdesi

Kur’an’da on dört yerde geçen secde ayetlerinin okunması veya işitilmesi halinde yapılan secdeye denir. Hanefilere göre vacip, Şafi ve Hanbeli’ye göre sünnet-i müekkededir.

Bir mecliste, aynı secde ayeti birden fazla okunursa bir secde yapmak yeterlidir. Namaz dışında secde ayetini okuyan veya secde ayetini işiten kişi, tilavet secdesine niyet ederek tekbir alır ve secdeye gider. Üç defa “sübhâne rabbiye’l-a’lâ” dedikten sonra tekbir alarak secdeden kalkar ve “semi’nâ ve ata’nâ gufrâneke rabbenâ ve ileyke’l-masîr” der.

Namazda secde ayetinin okunması halinde, kıraat eden kişi en çok üç ayet daha okuyup rüku’ya eğilecekse, tilavet secdesine niyet ederek rüku’ya gider. Yapmış olduğu bu rüku aynı zamanda tilavet secdesi yerine de geçer. Şayet rüku’ya eğilmeyip de kıraata devam edecekse, tilavet secdesine niyet ederek direk olarak secdeye gider ve secdeyi tamamladıktan sonra doğrudan ayağa kalkar ve kaldığı yerden kıraata devam eder. Namaz içerisinde tilavet etmeye niyet etmek aklından tilavet secdesi yapacağını geçirmekle yapılır dil ile söylenmez.

Namazda okunan secde ayetini namazda olmayan bir kimse işitirse tilavet secdesi yapar.
Namazda olan kimse, namaz dışından bir kimsenin okuduğu secde ayetini işitirse, namazını tamamladıktan sonra secde yapar.

Kur’an’daki secde ayetleri;

  1. A’raf suresi, 7/206
  2. Ra’d suresi, 13/15
  3. Nahl suresi 16/49
  4. İsra suresi 17/107
  5. Meryem suresi 19/58
  6. Hac suresi 22/18 ve 77
  7. Furkan suresi 25/60
  8. Neml suresi 27/25
  9. Secde suresi 32/15
  10. Sad suresinin 38/24
  11. Fussilet suresi 41/37
  12. Necm suresi 53/62
  13. İnşikak suresi 84/21
  14. Alak suresi 96/19

Bu ayetlerden sadece Sad suresinin 24. ayetinde “rüku”, diğerlerinde “secde” kelimesi geçmektedir. Hac suresinin 77. âyetinde de “rüku edin ve secde edin” denilmektedir. Hanefiler, bu ayeti secde ayeti saymamışlardır. İmam Şafi ve İmam Ahmed bu ayeti secde ayeti saymış buna mukabil Sad suresinin 24. ayetini secde ayeti saymamışlardır. Hac suresinin 77. ayeti hariç diğerlerinde secde ayetleri işaretlenmiştir.

A’raf, Ra’d, Nahl, İsra, Meryem, Hac ve Sad surelerindeki ayetler okununca secde etmenin “farz”; Furkan, Secde ve Fussilet surelerindeki secde ayeti okununca secde etmenin “vacib”; Neml, Necm, Inşikak ve Alak surelerindeki secde ayeti okununca secde etmenin
“sünnet” olduğu da söylenmiştir.