Magna Carta (Büyük Permin),

İngiltere’de, halkın kişisel haklarının tanındığını belirten ilk siyasal belge. 1215 yılında ilan edilmiştir. 63 Maddeden ibaret olan belge, Latince kaleme alınmış ve günümüze ulaşan dört nüshası bulunmaktadır.

İngiltere’de 12. yüzyılda krallık yönetimi güçlü bir durumda idi. Kral Arslan Yürekli Riçar (Richard The Lion), Üçüncü Haçlı seferine katılınca, ülkede karışıklık çıktı. Dönüşünde durumu düzeltmeye çalıştı ise de bir savaş sırasında yaralanarak öldü. Yerine geçen kardeşi John acımasız, korkusuz ve dengesizdi. Fransızlara karşı yaptığı savaşta başarısızlığa uğraması, haksız vergiler ve büyük para cezaları alması nedeniyle
soylular ve halk ona karşı çıktı; şatosu saldırıya uğradı. Londra halkı da ayaklanmaya katıldı. Sonunda, İngiliz demokrasisinin temeli sayılan bu ferman krala zorla kabul ettirildi.

Fermanın en önemli maddeleri şunlardır:

  1. Hiç bir özgür insan, yürürlükteki kanunlara başvurulmaksızın tutuklanamaz, hapsedilemez, mülkü elinden alınamaz, sürülemez veya herhangi bir şekilde yok edilemez.
  2. Adalet satılamaz, geciktirilemez, hiç bir özgür yurttaş ondan yoksun bırakılamaz.
  3. Kanunlar dışında hiç bir vergi, yüksek rütbeli kilise adamlarıyla baronlardan oluşan kurula danışılmadan haciz yoluyla veya zor kullanılarak toplanamaz.

Kral John’dan sonra gelen krallar da bu fermana uymak zorunda kaldılar. Ayrıca bu fermanla Derebeyliklerin Kral karşısındaki gücü arttı. Bu anlaşma ile nispeten parlamenter sisteme geçilmiştir.