Popüler Diyetlerden: Fodmap Diyeti

FODMAP diyeti irritabl bağırsak hastalığının semptomlarını azaltmayı hedefleyen bir beslenme modelidir.

İrritabl Bağırsak Sendromu

Kolonun aşırı veya düzensiz çalışması sonucu oluşan bir gastrointestinal sistem hastalığıdır. Karın şişliği, karın ağrısı, kronik kabızlık, diyare gibi belirtiler gösterir. Stres, besin alerjisi, az posalı diyet, bağırsak enfeksiyonu, divertikülüt gibi faktörler bu hastalığın ortaya çıkmasını kolaylaştırır.

FODMAP Diyeti Nedir?

FODMAP diyetinin temeli, mide bağırsak problemlerini artırabilecek FODMAP besinlerin diyetten çıkarılmasına dayanır. FODMAP’in açılımı; fermente edilebilir, oligo di-monosakkaritler ve polyoller demektir.

FODMAP Diyetinin İçeriği

FODMAP diyeti; sütte bulunan laktozu, yapay tadlandırıcılarda bulunan poliol ve kuru baklagillerde bulunan galakto-olisakkaritleri kısıtlamaya dayanır. İrritabl bağırsak sendromu olan bireyler, bu besinleri tükettiği zaman yeterince sindiremez ve bu durum da gastrointestinal sistemde fermantasyonu artırarak gaz, karın ağrsı ve ishale neden olur.

FODMAP İçeren Besinler
  • Yüksek oranda fruktoz içeren besinler: Bal, elma, mango, armut, kavun, yüksek fruktozlu mısır şurubu.
  • Fruktanlar: Sarımsak, enginar, kuşkonmaz, pancar, hindiba, karahindiba, pırasa, soğan, buğday, çavdar.
  • Laktoz: Süt, yoğurt, dondurma, margarin, muhallebi, sütlü tatlılar.
  • Galakto-olisakkaritler: Kuru baklagiller.
  • Polioller: Elma, kayısı, kiraz, armut, avakado, nektarin, mantar, sorbitol monitol gibi tadlandırıcılar, liçi.
FODMAP Diyetinde Yenilebilen Besinler
  • Et gurubu: Tavuk, balık, hindi, kabuklu deniz ürünleri, yumurta, kırmızı etler, tofu.
  • Süt ve süt ürünleri: Parmesan peyniri, mozeralla tip peynirler, laktozsuz süt.
  • Tahıllar: Pirinç, glutensiz tüm yiyecekler, mısır, yulaf ve kinoa.
  • Meyveler: Muz, üzüm, böğürtlen, ananas, çilek, portakal, mandalina, limon, yaban mersini, ayva, greyfurt.
  • Sebzeler: Biber çeşitleri, havuç, patlıcan, lahana, marul, domates, salatalık, ıspanak, roka, nane, ebegümeci, semizotu, dereotu, pazı.
  • İçecekler: Yeşil çay, siyah çay, ıhlamur.
  • Kuruyemişler: Badem, yer fıstığı, fındık, ceviz.
  • Soslar ve baharatlar: Sirke, hardal, zencefil, pul biber, tuz.
  • Yağlar: Hindistan cevizi yağı, zeytinyağı.
FODMAP Diyeti Nasıl Uygulanır?
  • Kısıtlayıcı aşama: Bu aşamada tüm yüksek FODMAP gıdaları diyetten çıkarılır. Semptomlarda iyileşme, genellikle diyete başladıktan 3-4 hafta sonra ortaya çıkmaktadır. Semptomların iyileşmesine göre diyet süresi 8 haftaya kadar uzamaktadır.
  • FODMAP ile yeniden tanışma: Kısıtlayıcı aşamadan sonra bireye, tek tek FODMAP içeren besinleri (bal, mantar. . ) birkaç günlüğüne denemesi önerilir. Bu aşamada hedef, yiyebileceğiniz FODMAP içeren besinleri belirlemek ve alternatif olarak hangi besinleri ekleyeceğinizi tanımanıza yardımcı olmaktır.
  • Kişiye uygun hale getirme: Her bireyin tolerans gösterdiği besin farklıdır. Özellikle 2. adım, diyetisyen rehberliğinde hastayla birebir iletişim kurularak oluşturulmalıdır. Burada amaç, bireyin uzun vadede diyete uyumu ve bağırsak sağlığının korunmasıdır.
FODMAP Diyetinin Kullanım Alanları

Bu diyet modeli; İrritab Bağırsak Hastalığı, Crohn hastalığı ve bazı gastrointestinal semptomları azaltmada kullanılmaktadır.

Sonuç

  • Düşük FODMAP içerikli diyet, irritabl bağırsak hastalarının şikayetlerinde belirgin azalma sağlamaktadır.
  • Burada birey diyeti kişiselleştirip öncelikle kısa süreliğine yüksek FODMAP içeren besinleri çıkarıp daha sonra tek tek bu besinleri ekleyerek hangi besinleri tolere edebileceğini belirlemelidir.

Unutmayın; bu diyet, bireyin uzun vadede uygulayabileceği ve bağırsak sağlığının korunmasını hedefleyen bir beslenme programı olmalıdır. Beslenme uzmanıyla iş birliği içinde size özel bir program oluşturulmalıdır.


Diyetisyen Gülsüm KINALI‘nın yazıları için tıklayınız…