Polikistik Over Sendromu ve Beslenme

Polikistik Over Sendromu Nedir?

Polikistik over sendromu, doğurganlık dönemindeki kadınlarda en sık karşımıza çıkan endokrin bozukluk olup, prevalansının %5-10 arasında olduğu bildirilmiştir. PKOS tanısı konulmuş kadınların yaklaşık %50’si obez olup insülin direnci; zorunlu hiperinsülinemi, dislipidemi, hiperandrogenizm, menstrüeldisfonksiyon ve infertilite ile birliktedir.

Tedavide, diyet ve egzersiz gibi yaşam biçimi değişiklikleri ile antiandrogen tedavi ve oral kontraseptifler ve insülin duyarlılığını artıran ilaçlar ve antiobezite ilaçlarının kullanımı söz konusudur. Kiloda %5 azalma bile insülin direncini ve testosteron düzeylerini azaltır; menstrüel fonksiyonlar, ovulasyon ve hirsütizm semptomları düzelir.

PKOS’ta diyet kompozisyonunun ne olacağı tam olarak açıklanmamıştır. Ancak diyet, kısa sürede semptomları ve infertiliteyi düzeltmeli; uzun dönemde tip 2 diyabeti, kardiyovasküler hastalıkları ve bazı kanserleri önlemelidir. Aşırı kilolu ve obez PKOS’lularda; kilo kaybı ile abdominal yağ, hiperandrogenizm ve insülin direnci azalır; lipidprofili, menstrüelsiklus, infertilite ve diyabet ile kardiyovasküler hastalık riski azalır. Ayrıca fiziksel aktiviteyle enerji harcayarak kilo kontrolünü kolaylaştırır. Diyet ve egzersiz ile kilo kaybı psikolojik iyilik sağlar. Diyet ve egzersizle kilo kaybı sağlanamazsa farmakolojik ajanlar ve cerrahi yaklaşım düşünülebilir. Doymuş yağdan fakir, glisemik indeksi düşük ve yüksek lif içeren diyet önerilmektedir. Yapılan çalışmalar; PKOS olan kişilerde kan yağlarının yüksek ve iyi kolesterolün düşük olduğunu göstermektedir.

PKOS’a sahip kadınların; insülin direnci sıklıkla karşılaştıkları bir durumdur. Kandaki insülin seviyelerinde meydana gelen ani artışlar, istenmeyen semptomlara sebebiyet verebilmektedir. Düşük glisemik indekse sahip bir diyet, insülin seviyelerinin dengede tutulmasında etkendir. Düşük glisemik indekse sahip yiyecekler; yavaşçe emilerek kan şekerini yavaş yükselten besinler olarak bilinmektedir. Düşük glisemik indekse sahip bir diyetle kan şekeri ani yükselişlerden uzak tutulur bu da insülin direncine karşı oldukça güçlü bir tutumdur. PCOS ile bağlantılı hormonal dengesizlikleri artırmamak adına basit karbonhidratlar da sınırlandırılmalıdır.

PCOS Tedavisi

Güncel çalışmalar, belirli takviyelerin PCOS’un hormonal dengesizliklerinde iyileşmeye katkı sağladığını göstermiştir. Yapılan bu çalışmalar, belirli takviye alımlarının PCOS hormonları üzerindeki etkilerini araştırmış ve bu çalışmalara göre; obez PCOS’lu kadınlara 2 ay süreyle verilen 1000 mcg krom tedavisiyle insülin duyarlılığında %32 iyileşme sağlandığı saptanmıştır.

Tüm bunlara ek olarak; egzersiz ve su tüketimine büyük hassasiyet gösterilmelidir. Aktif yaşam benimsenmeli ve günde minimum 2.0 – 2.5 litre miktarında su tüketilmelidir.