Özgül Öğrenme Güçlüğü ve Yaş Dönemlerine Göre Belirtileri

Özgül öğrenme güçlüğü; bireyin normal zeka düzeyine sahip olmasına rağmen matematik ile okuma ve yazma alanlarında beklenenin önemli ölçüde altında olmasıdır. Öğrenme güçlüğü tanımı ilk kez 1963 yılında Samuel Kirk tarafından konulmuştur. Kirk, özel öğrenme güçlüğü çeken çocukların normal ya da normalin üstünde zekaya sahip olmalarına rağmen; düşünme, anlama, okuma-yazma veya matematik becerilerinde zekalarına oranla düşük başarı gösterdiklerini gözlemlemiştir. Bu bağlamda özgül öğrenme güçlüğü olan çocukların birtakım bilişsel alanlarda zorluk çektikleri ve bu zorlukların sosyal hayatlarını önemli ölçüde olumsuz etkilediği gözlemlenmiştir. Özgül öğrenme güçlüğü, üç farklı alanda görülmektedir: Disleksi (Okuma Güçlüğü), Disgraphi (Yazma ya da Yazılı Anlatımda Güçlük), Diskalkulie (Matematiksel Alanında Güçlük).

Özgül Öğrenme Güçlüğü’nün Disleksi ve Disgrafiyle İlişkili Belirtileri

Okul Öncesi Dönemdeki Belirtiler
  • Geç Konuşma, Telaffuz Problemleri
  • Kelime Hazinesinde Yavaş Gelişim ve Doğru Kelimeyi Bulmakta Güçlük Çekme
  • Temel Sözcükleri Karıştırma (kalkmak, yatmak, gelmek, gitmek gibi)
  • İnce ve Kaba Motor Becerilerinde Zorlanma (ayakkabı bağlama, resim çizme, top atma, ip atlama)
  • Yönleri Bulmada Güçlük (sağını ve solunu karıştırma)
  • Kafiyeli Kelimeleri Birbirlerine Karıştırma
  • Birbirine Yakın Hece ve Sesleri Birbirine Karıştırma (su, bu)
  • Farklı Nesneleri Bir Kategoride Sınıflandırmada Güçlük (örneğin, gül ve lale ikisi de çiçek)
  • Nesneleri Özelliklerine Göre Sıralamada Güçlük (ince, kalın, uzun ya da kısa gibi)
  • Harfleri, Rakamları, Günleri ya da Renkleri Öğrenmede Güçlük
  • Zaman ve Yön Kavramlarını Birbirine Karıştırma (dün, bugün, sağ, sol, yukarı, aşağı)
  • Sözlü Yönergeleri Anlama Güçlüğü
  • Dikkat ve Konsantrasyon Güçlüğü
İlkokul Dönemine İlişkin Belirtiler
  • Yaşıtlarına Göre Yavaş Okuma Hızı
  • Okurken ve Yazarken Benzer Sesleri Birbirine Karıştırma (b, d, p, m, n gibi)
  • Hecelerin Yerini Değiştirme (ve/ev; elti/teli)
  • Harf, Hece ya da Sözcük Atlama
  • Kelimelerin Sonuna Yeni Heceler Ekleme
  • Bakarak Yazmada ve Dizmede Zorlanma
  • Okunaksız El Yazısı, Yazarken Satır Atlama, Harfleri Ters Yazma, Harf Ekleme
  • Kendini Yazılı İfade Etmede Zorlanma
  • Sesli Okumada Yanlış Tonlama
Yetişkinlik Dönemine İlişkin Belirtiler
  • Sağ/Sol Ayrımında Zorlanma
  • El-Göz Koordinasyon Güçlükleri
  • Bellekte Tutma Güçlüğü
  • Noktalama ve İmla Hataları
  • Uzun Metinleri Okumada ve Anlamada Zorluk
  • Okunaksız El Yazısı
  • Belli Bir Konudaki Önemli Ayrıntıları Belirlemede Güçlük
  • Yabancı Dil Öğrenmede Zorluk
  • Soyut Kavramları Anlamada Zorluk
  • Uzun Kelimeleri Söylemede Zorlanma
  • Ayları Peş Peşe ya da Sondan Başa Doğru Sıralamada Zorlanma

Terapi

Öncelikle anne ve babaların özgül öğrenme güçlüğü hakkında bilgi sahibi olmaları önemlidir. Dislektik çocukların anne ve babaları, genellikle kendilerini tükenmiş hissederler. Çocuklarında bir zihinsel geriliğin olduğunu düşünebilirler. Ancak özel öğrenme güçlüğü, zihinsel bir gerilik ya da bir hastalık değildir. Günümüzde nedenleri tam olarak bilinmemektedir. Fakat yapılan araştırmalar, beynin merkezi sinir sisteminde birtakım yapısal farklılıkların olduğunu göstermektedir. Öğrenme güçlüğü olan çocuklar diğer çocuklara nazaran daha farklı bir algı sistemine sahip oldukları için klasik öğrenme metotlarıyla öğrenme konusunda zorluk yaşarlar. Öncelikle bu tür çocukların akademik açıdan yaşadıkları zorlukların iyi bir şekilde incelenmesi gerekir. Zorlandıkları alanlarda akademik destek almak, dislektik çocukların okul başarısını yükseltmektedir. Ayrıca bu çocuklarda; özgüven eksikliği, depresyon ve kaygı bozuklukları da çok sık görülmektedir. Dolayısıyla bu çocuklar, gerekirse psikolojik olarak da destek almalıdır.


Uzman Pedagog Elda Ayşe TATLI‘nın yazıları için tıklayınız…


Uzman Pedagog Elda TATLI

Uzman Pedagog Elda Tatlı, 1985 yılında İstanbul’da dünyaya geldi. 2011 yılında Almanya’da Julius-Maximilian Üniversitesi Pedagoji bölümünde Lisans ve Yüksek Lisans eğitimi aldı.Lisansüstü eğitimi süresince üniversiteden akademi bursu almaya hak kazandı. Yüksek lisans tezinde, çocukların psikolojik dayanıklılık gücünü (recilence) geliştirmeye yönelik olan prevensiyon programlarının, duygusal gelişim üzerindeki etkilerini inceledi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

2 + ten =