Özdemir Asaf

Hayatı

Şair, yazar ve çevirmen olan Özdemir Asaf, 11 Haziran 1923’te Ankara’da doğdu, 28 Ocak 1981’de İstanbul’da vefat etti. Asıl adı Halit Özdemir Arun’dur. Özdemir Özdem ve Özdemir Yasaman imzalarını da kullandı. İlkokuldan lise son sı­nıfa kadar Galatasaray Lisesi’nde okudu (1930-41) ve Kabataş Er­kek Lisesi’ni bitirdi (1942). İstan­bul Üniversitesi Hukuk (1943-44) ve İktisat (1945-47) fakültelerinde sürdürdüğü yükseköğrenimini ya­rıda bırakarak “Tani’ ve “Zaman” gazetelerinde çevirmen olarak ça­lışmaya başladı. 1951 yılında Sa­nat Basımevi’ni, 1955’te Yuvarlak Masa Yayınevi’ni kurdu. Geçimini ticari alandaki basım ve yayın iş­leri yaparak sağladı. Amerika’ya (1954) ve Avrupa’ya (1959, 1967) geziler yaptı.

Edebi Kişiliği

İlk şiirleri, “Servet-i Fünun Uyanış (1939-44); sonrakiler “Büyük Doğu”, “Varlık”, “Yenilik”,”Amaç”, “Kaynak”, “Edebiyat Dünyası”, “Şa­dırvan” dergilerinde, 1950 yılından sonra da “Yeditepe”, “Seçilmiş Hikayeler”, “Yenilik”, “Vatan”, “Dost”, “Türkçe”, “Türk Dili” gibi gazete ve dergilerde yayımlanmıştı. Aynca çe­viri şiirleri de yayımladı.

İkilikler ve dörtlüklerden oluşan ilk şiirlerinde yoğun bir söyleyiş öz­nelliği göze çarpar, insan-toplum ilişkilerine yönelik temaları konu edinerek düşündürücü bir şiir ev­reni kurmuştur. Duygu ve düşünce yoğunluğuyla birlikte, alay ve taş­lama, şiirine egemen olan ögeler­dir. İnsan ilişkilerinin toplumsal ve bireysel yanlarını sen ben ikileminde vermiştir. Çok kullandığı sevgi, ayrılık, ölüm temaları, son dönem şiirlerinde giderek yerini kaçış ve umutsuzluğun tedirginliğine bırak­mıştır. Şiirin bir görüşü yansıtması, bir iletisinin olması düşüncesinden yola çıkmıştır. “Yuvarlağın Köşeleri” kitabında şiirin ve yazarın işlevi ko­nusundaki görüşlerini dile getirmiş­tir. Batı şiiri ve geleneksel Türk şii­rinden yararlanarak verdiği bileşim sanatını zenginleştirip geliştirmiştir.

Çağdaş Türk şiirinde kendine özgü bir yer edinen Özdemir Asaf; poetik yolculuğunu akımların, dö­nemlerin uzağında tuttu. Hayata şii­rin gözlüğüyle baktı ve kendine özgü yeni bir ironik şiir dili yarattı. Etkileyici ve duyarlıklı bir düşünce evreni kur­ması, şiirinin çekim odağını oluştur­du. Bir bakıma, o, düşüncenin şiirini yazdı. “Benden az bilenlerin önünde onların öğretmeni, bilginiyim. Konu­sunu iyice bildiklerini bildiklerim kar­şısında da uslu, suskun bir öğrenci, dikkatli bir dinleyiciyim.” sözleri, de­nilebilir ki onun sanat yolculuğunun da kılavuzu oldu.

Eserleri

Şiir

Dünya Kaçtı Gözüme (1955), Sen Sen Sen (1956), Bir Kapı Önünde (1957), Yumuşaklıklar Değil (1962), Nasılsın (1970), Çiçekleri Ye­meyin (1975), Yalnızlık Paylaşılmaz (1978), Bir Kapının Önünde (Toplu şiirleri. 2 cilt, 1982), Benden Sonra Mutluluk (Yayımlanmamış şiirleri, ölümünden sonra, 1983), Yuvarlağın Köşeleri-2 (Ölümünden sonra, 1986), Lavinia (Seçme şiirler, 2002), Çiçek Senfonisi (Toplu şiirleri, 2012).

Öykü

Dün Yağmur Yağacak (ölümünden sonra derlendi, 1987).

Deneme

Yuvarlağın Köşeleri (özdeyişler, 1961, yenileri eklenerek, 1986), Özdemir AsafÇa (deneme-fotokopi, 1988).

Çeviri

To Go To (92 şiirinin Yıldız Moran tarafından İngilizceye çevirisi, 1964), Reading Zindanı Baladı (Oscar Wilde’dan, 1968).


Kaynakça

IŞIK, İhsan. Ünlü Edebiyatçılar (Türkiye Ünlüleri Ansiklopedisi. C. 4, s. 356). Ankara: Elvan Yayınları, 2013.