Osmanlı Devleti Kuruluş Dönemi (1299 – 1453)

KURULUŞ DÖNEMİ PADİŞAHLARI

Osmanlı – Haçlı Savaşları

  • Sırpsındığı
  • I. Kosova
  • Niğbolu
  • Varna
  • II. Kosova

Osman Bey Dönemi (1281-1324)

  • Bilecik, Karacahisar, Yarhisar, İnegöl fethedilmiştir.
  • Bilecik  merkez yapıldı.  Bilecik’te bulunan demir madeni işlenerek ordunun silah htiyacı karşılanmıştır.
  • 1302’de Koyunhisar (Bafeon) savaşı yapıldı. (İlk Osmanlı – Bizans  savaşıdır.)
  • Vergi toplanmaya başlandı.
  • İlk defa Kadı ataması yapıldı (İlk Osmanlı kadısı Dursun Fakih’tir)
  • İlk kez Subaşı ataması yapıldı.

Orhan Bey Dönemi (1324-1362)

  • 1326 yılında Bursa fethedilmiş ve başkent yapılmıştır.
  • Osmanlı ordusu Maltepe (Palekanon) Savaşı’nda Bizans’ı yenmiştir (1329). Palekanon Savaşında Bizans merkez kuvvetlerine karşı ilk kez bir zafer elde edilmiştir. Bu savaşla İznik alındı ve başkent yapıldı.
  • Sultan unvanını kullanan ilk Padişah Orhan Bey’dir
  • İlk defa bir beyliğe son verildi (Karesioğulları).
  • İlk defa tersane açıldı (Karamürsel).
  • İlk defa bedesten açıldı (Bursa).
  • İlk saray yapıldı (Bey Sarayı).
  • İlk medrese açıldı (İznik Medresesi).
  • İlk müderris atandı ( Davud-u Kayseri).
  • İlk cami yapıldı (Hacı Özbek Cami).
  • İlk kez bir sultan gayrimüslim bir kadınla evlendi (Nilüfer Hatun).
  • İlk kez kul sistemi başladı (Gayrimüslimleri devlet görevine almak).
  • ilk kez bütçe hazırandı.
  • İlk kez Rumeli’ye geçildi (Çimpe Kalesi).
  • İlk kez gümüş para basıldı (akçe).
  • İlk defa ordu kuruldu (Yaya-Müsellim)
  • Divanı-ı Hümayun kuruldu.
  • Divana vezir ataması yapıldı (Alaaddin Paşa).
  • İlk kez iskan politikası uygulandı.
  • İlk kez tımar politikası uygulandı.

I. Murat (Hüdavendigar – Gazi Hünkar) Dönemi (1362 – 1389)

  • Sazlıdere  Savaşı ile Bizans ve Bulgar orduları mağlup edilerek Edirne fethedilerek başkent yapılmıştır.
  • Ahilerden Ankara’yı almıştır.
  • Germiyanoğullarının toprakları çeyiz yoluyla, Hamitoğullarının toprakları ise parayla satın alınmıştır.
  • 1364’te ilk Osmanlı-Haçlı savaşı olan Sırpsındığı (I.Çirmen) ve 1371’de Sırpları II. Çirmen de mağlup etmiştir.
  • 1389  yılında büyük bir haçlı ordusuna karşı “I. Kosova Şavaşı” kazanıldı.  Savaş meydanında gezen I. Murat Miloş Obiliç adındaki bir Sırp tarafından öldürüldü.
  • ‘Top’ ilk defa bu savaşta kullanıldı.
  • Kazaskerlik, Defterdarlık ve Sadrazamlık kuruldu.
  • Enderun mektebi açıldı (Edirne).
  • Kapıkulu Ocağı kuruldu.
  • Yeniçeri, Topçu ve Acemioğulları birlikleri kuruldu.
  • Veraset sisteminde değişiklik yaptı.
  • Sistemli tımar ve İskan politikası uygulandı.
  • Rumeli Beylerbeyliği kuruldu.
  • İlk veziriazam Çandarlı Kara Halil Hayrettin Paşa’dır.

I. Bayezid (Yıldırım) Dönemi (1389 – 1402) (Sultanı İklimi Rum-Rum Memleketinin Sultanı)

  • Bizans’ın korkulu rüyası “Sultanı İklimi Rum”.
  • Anadoluda Türk siyasi birliğini geniş ölçüde sağlayan ilk Osmanlı Padişahıdır.
  • İlk defa Darüşşifa (hastane) açıldı. (Bursa)
  • Niğbolu Savaşı’nda (1396) Haçlılar yenilmiş ve Bizans Osmalıya vergi vermeyi kabul etmiştir.
  • Bu savaşın ardından halife “Sultanı İklim-i Rum” (Anadolu’nun Sultanı) unvanını vermiştir.
  • Savaş sırasında Karamanoğulları iki defa isyan etmiş tekrar itaat altına alınmıştır.
  • İstanbul’u ilk defa kuşatan Osmanlı Padişahıdır. (4 defa kuşatmıştır.)
  • İstanbul kuşatması sırasında I. Bayezıd doğudan gelen Timur’un saldırısına uğramıştır.
  • 1402 Ankara Savaşı’yla Osmanlı Ordusu Timur’un ordusuna yenilmiştir.

Ankara Savaşı’nın Nedenleri

  • Anadolu’daki Beyliklerin Beylerinin ve Akkoyunluların Timur’u Anadolu’ya gelmesi konusunda kışkırtmaları
  • Timur’dan kaçan beylerin Osmanlı’ya sağınması.
  • Karşılıklı mektuplar
  • İkisininde Türk dünyasının lideri olmak istemesi

Ankara Savaşı’nın Sonuçları

  • Anadolu Türk siyasi birliği bozuldu, tekrar beylikler kuruldu (Karesioğulları ve Kadı Eretna hariç).
  • İstanbul’un alınması gecikti.
  • Anadolu tahrip edildi, ilk defa bir Osmanlı Sultan’ı esir düştü.
  • Fetret Devri’ne girildi.(Fazıla-i Saltanat)
  • Mustafa Çelebi, Timur tarafından Semerkant’a götürülmüştür.

I. Mehmet (Çelebi) Dönemi (1413 – 1421)

  • Ankara Savaşı’ndan sonra devlet otoritesini yeniden sağladığı için Çelebi Mehmet’e Osmanlı Devleti’nin ikinci kurucusu denilmiştir.
  • Osmanlıdaki dini ve toplumsal nitelikli ilk ayaklanma olan “Şeyh Bedrettin İsyanı” bastırılmıştır.
  • İlk defa bir devletle Deniz Savaşı yapılmıştır (Venedik-Çalgı Bey Savaşı).
  • İlk defa Surre alayları oluşturuldu.
  • “Düzmece Mustafa İsyanı” çıkmıştır (II.Murat döneminde tekrarlanmıştır, yakalanıp idam ettirilmiştir).

II. Murat Dönemi

  • Macarlarla kuruluş dönemi’nin en kötü anlaşması sayılan “Edirne Segedin” antlaşması yapılmıştır. Antlaşmaya göre Macarlarla 10 yıl savaş yapılmayacaktı.
  • Düzmece Mustafa İsyanı’na kesin son verilmiştir.
  • İlk defa Yeniçeri İsyanı çıkmıştır( Buçuktepe İsyanı).
  • 1444’te Haçlılarla  Varna Savaşı yapılmıştır.
  • 1448’de ise Haçlılarla II. Kosova Savaşı yapıldı.

Kosova Savaşı’nın Sonuçları

  • Balkanlar kesin olarak Türk yurdu haline geldi.
  • Miryokefalon Savaşı sonucu benzerlik gösterir( Anadolu kesin Türk yurdu olmuştur).
  • Türkler taarruza geçti, Avrupa ise savunmaya çekildi. (II. Viyana’ya kadar)

KPSS tarih notları için tıklayınız…