Osmanlı Devleti Kültür ve Medeniyeti

Devlet Yönetimi

Merkezi Teşkilat

a.Hükümdar

  • Sembolleri: Hutbe, sikke (Para), Davul (Nevbet), Sancak, Hilat (Giysi), Çetr (Saltanat Şemsiyesi), Tuğ, Tuğra, Kılıç Alayı, Otağ, Taht, Cülus Töreni, Cuma Selamlığı, Ferman, Unvan Alma, Saltanat Kayığı, Yüzük, Biat, Saray.
  • Unvanları: Bey, Gazi, Han, Hakan, Hünkar, Padişah, Sultan, Halife, Hüdevandigar, Sultanü’l Azam, Emirü’l Müminin, Sultanüs Selatin.

NOT:  Orhan Bey’in kullanmış olduğu unvan Sultanü’l Guzat’tır. (Gazilerin Sultanı)

b.Hükümdarın Görevleri

  • Ferman: Herhangi bir konuda emir verir.
  • Hatt-ı Hümayun: Herhangi bir konuda beyan verir.
  • Yasakname: Herhangi bir şeyi yasaklama.
  • Müsadere: Herhangi bir devlet memurunun malına el koyma.
  • Kulluk hakkı: Devşirme çocuğunu öldürme.
  • Berat: Devlet memurunu atama.
  • Adaletname: Herhangi bir yerdeki haksızlığı giderir.
  • Kanunname: Kanun çıkarma.

c.Veraset Değişiklikleri

  • Osman Bey: Ülke hanedanın ortak malıdır.
  • I. Murat: Ülke hükümdarın ve oğullarının malıdır.
  • Fatih Sultan Mehmet: Ülke padişahın malıdır.
  • I. Ahmet: Ekber ve Erşed sistemini getirdi.

d.Şehzade Eğitimi

  • 7 yaşında eğitime başlarlar.
  • 12 yaşında sancağa gönderilir.
  • Çelebi, Sultan unvanını alırlar.
  • Önemli sancaklar şunlardır:
    • Manisa
    • Kütahya
    • Amasya
    • Bolu
    • Çorum
    • Çankırı
    • Kefe (Kırım)
    • Trabzon
    • Antalya
  • Sancak Sistemi’ni ilk kez başlatan, Orhan Gazi
  • Sancak sistemi ile ilk kez tahta çıkan, I.Murat
  • Sancak Sistemi’ni ilk kez yasallaştıran, II.Mehmet
  • Sancakta son kez yetişerek tahta çıkan, III.Mehmet
  • Sancağa çıkmadan ilk kez padişah olan, I.Ahmet

e.Başkentler

  • Söğüt
  • Karacahisar
  • Bilecik
  • Bursa
  • İznik
  • Edirne
  • İstanbul

f.Saraylar

  • Osmanlı Devleti’nin ilk sarayı Orhan Bey zamanında yapılan “Bey Sarayı”dır. (Bursa)
  • En uzun süre yönetim merkezi olan Fatih zamanı “Topkapı Sarayı”dır.
  • İlk ısıtmalı ve yarıya kadar batı tarzı olan Ağrı Beyazıt “İshak Paşa Sarayı”dır.
  • Tamamı batı tarzı olan ilk saray “Dolmabahçe Sarayı”dır. (Tanzimat Döneminde açıldı)
  • “Yıldız Sarayı” yapımına III. Selim zamanında başlayan ve II. Abdülhamit döneminde yönetim merkezi olarak kullanıldı.
  • Bu saraylar hariç Galata, Beylerbeyi ve Çırağan sarayları bulunur.

g.Divan-ı Hümayun ve Divan Üyeleri

  • Bu divanı kuran Orhan Bey’dir. Kaldıran ise II. Mahmut’tur.
  • Fatih’e kadar padişahlar, Fatih’ten sonra sadrazamlar başkanlık etmiştir.
  • Alınan kararlara “Hüküm” kaydedildiği deftere ise “Mühimme” denir.
  • Kararları Tahvil, Beylikçi, Rüsv ve Amedi kalemleri kaybeder.
  • Son söz padişahındır. (Danışma organı)
  • Alınan kararları Şeyhülislam dini açıdan kontrol eder.
  • Müslim-gayrimüslim haksızlığa uğradığını düşünen herkes davasının tekrar görülmesi (temyiz) için Divan’a başvurabilir.
  • Divan-ı Hümayun ilk Türk-İslam da “Divan-ı Mezalim”dir.