Orhan Seyfi ORHON

Hayatı

Şair, yazar, siyaset adamı (D. 23 Ekim 1890, İstanbul – Ö. 22 Ağustos 1972, İstanbul). Mizah yazılarında “Fiske” mahlasını da kullandı. Havuzbaşı Mektebi (1902), Mercan İdadisi (lise, 1909), İstanbul Hukuk Fakültesi (1914) mezunu. Kısa bir süre Meclis-i Mebusan Kalemi’nde memurluk yapan Orhan Seyfi Orhon, Ankara’da milli hükümet kurulup Meclis-i Mebusan dairelerinin kaldırılmasının ardından öğretmenlik ve gazetecilik yaptı. Akbaba (1919), Papağan (1924), Resimli Dünya (1924), Güneş (1926), Edebiyat Gazetesi (1932), Ayda Bir (1935), Çınaraltı (1942) gibi mizah ve edebiyat dergileri çıkardı. Harp Akademisi, Harbiye Mektebi, İstanbul Erkek Lisesi, Erenköy Kız Lisesi Pertevniyal Lisesi ve İtalyan Lisesi’nde edebiyat öğretmenliği yaptı. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) listesinden Zonguldak (1946-50), 27 Mayıs’tan sonra katıldığı Adalet Partisi (AP)’nden İstanbul (1965-69) milletvekili oldu. Milliyet, Tasvir-i Efkar, Cumhuriyet, Ulus, Zafer, Havadis ve Son Havadis gazetelerinde fıkra yazarlığı yaptı.

Ortaokul yıllarında şiir yazmaya başlayan Orhon’un ilk şiirleri Yeni Mecmua ve Türk Yurdu dergilerinde yayımlandı. Bu ilk şiirlerinde Tevfik Fikret, Cenab Şahabettin, Abdülhak Hamit Tarhan etkisiyle aruz veznini kullanırken Ziya Gökalp’le tanıştıktan sonra hece veznine yöneldi. Sonrasında tamamen Milli Edebiyat Akımını benimseyerek bu memleketçi şiir hareketi içinde belirginleşti. “Hecenin Beş Şairi” olarak anılanlardan biri olan Orhon, duru bir Türkçe ile ince ve içli duygularla yazdığı şiirleriyle iz bıraktı. Divan şiiri kalıplarını hece veznine uyarlayarak gazel benzeri şiirler de kaleme aldı. Birçok şiiri bestelendi.

Eserleri

Şiir

Fırtına ve Kar (1919), Peri Kızı ile Çoban Hikayesi (1919), Gönülden Sesler (1922), O Beyaz Bir Kuştu (1941), Kervan (1964), Hicviyeler (Kervan’la, 1951), Şiirler (seçmeler, Nihat Sami Banarlı’nın önsözüyle, 1970).

Hikaye

Asri Kerem (1942), Düğün Gecesi (1957).

Roman

Çocuk Adam (1941).

Makale-Fıkra

Fiskeler (1922), Dün – Bugün – Yarın (1943), Kulaktan Kulağa (1943).

Monografi

Abdülhak Hamid (1937), Mehmet Akif (1937), Yahya Kemal (1937), Ziya Gökalp (1937).


Kaynakça

IŞIK, İhsan. Ünlü Edebiyatçılar (Türkiye Ünlüleri Ansiklopedisi. C. 4, s. 345). Ankara: Elvan Yayınları, 2013.