Meyan Kökü: Besin Değerleri, Faydaları ve Yan Etkileri

Genel Bakış

Tatlı kök olarak da bilinen meyan kökü, çoğunlukla şekerlerde ve içeceklerde tatlandırıcı olarak kullanılır. Tıbbi faydaları için de yüzyıllar boyunca meyan kökü kullanılmıştır.

“Meyan” kelimesi, Glycyrrhiza glabra adı verilen bir bitkinin kökünü ifade ederAvrupa ve Asya’ya özgüdür. Bitki aslında bu alanlarda bir ot olarak sınıflandırılır.

Antik Mısır’da meyan kökü ve meyan kökü çayı kullanılırdı. Meyan kökü daha sonra Çin’e ithal edildi ve Çin tıbbi geleneğinde önemli bir bitki haline geldi.

Meyan kökü, glisirizin veya deglisirizinleştirilmiş meyan kökü (DGL) içeren birçok formda mevcuttur. Glisirizin çeşitli yararları olduğu kadar yan etkileri de mevcuttur. DGL, glisirizin meyan kökünün yapısından ayrıldığından dolayı  yan etkiler oluşturmaz.

Besin Değerleri

10 ısırık büyüklüğündeki (14 g) meyan kökü parçalarının besin değerleri. 

  • Kalori: 52
  • Yağ:  0 g
  • Sodyum:  7 mg
  • Karbonhidratlar:  13 g
  • Elyaf:  0.3 g
  • Şekerler: 9.8 g
  • Protein: 0 g

Günde 3.5 gram meyan kökü tüketmek. Vücut yağ kütlesini azaltabilir. Ancak bu miktar geçilmemelidir. 

Meyan Kökünün Faydaları

Mideyi Rahatlatır

Meyan kökü gastrointestinal problemleri yatıştırmak için kullanılır. Besin zehirlenmesi, mide ülseri ve mide yanması problemlerinde meyan kökü özü mide zarının tamirini hızlandırmak ve dengeyi oluşturmak için kullanılır. Bu, meyan kökünde bulunan glisirizik asidin anti-enflamatuar ve bağışıklık arttırıcı özelliklerinden kaynaklanmaktadır.

Yapılan çalışmalarda, glisirizik asit midede enfeksiyona sebep olan Helicobacter pyloriyi baskıladığı ve bağırsakta büyümesini önleyebildiği görüldü. DGL meyan kökününde; peptik ülser hastalığı, mide ekşimesi veya gastriti olan kişilerin semptomlarına iyi geldiği görülmüştür.

Solunum Sisteminizi Temizler

Solunum problemlerini tedavi etmek için meyan kökü önerilir. Meyankı oral bir takviye olarak almak vücudun sağlıklı mukus üretmesine yardımcı olabilir. Balgam üretiminin artması, sağlıklı bir bronş sistemine karşı duyarlı görünebilir. Ancak bunun tam tersi doğrudur. Temiz, sağlıklı balgam üretimi, solunum sisteminin eski, yapışkan mukus tıkanmadan çalışmasını sağlar.

Stresi Azaltır

Sürekli yaşanan stres adrenalin ve kortizol üreterek adrenal bezi yıpratabilir. Meyan takviyeleri böbreküstü bezinde rahatlama sağlar. Meyan kökü ekstresi, sağlıklı kortizol seviyesini destekleyen adrenal bezini uyarabilir.

Kanser Tedavisine Yardımcı Olur

Yapılan bazı çalışmalarda, meyan kökünün meme ve prostat kanserlerinin tedavisine yardımcı olduğu görülmüştür.

Egzama tedavisinde meyan kökü içeren topikal jeller önerilir. Meyan, antibakteriyel özellikleri nedeniyle etkili bir dermatolojik üründür. Glycyrrhiza glabra özütü veya meyan kökü özü, cildi enfekte edebilen bakterilere karşı etkilidir. Ayrıca impetigo, selülit ve folikülit gibi cilt enfeksiyonlarına neden olabilecek bir bakteri olan staphylococcus aureus’a karşı antimikrobiyal etki gösterdi. Bu nedenle, bakterileri öldürme ve diş çürümesine meyan kökü önerilir.

Hepatit C

Meyan kökünün temel tatlandırıcı bileşeni olan glycyrrhizin, karaciğeri enfekte eden bir virüs olan hepatit C’yi tedavi etmeye yardımcı olabilir. Hepatit C, iltihaplanmaya ve uzun süreli karaciğer hasarına neden olabilir. Glisirizin, hücre örneklerinde hepatit C’ye karşı antimikrobiyal aktivite gösterdiği görülmüştür.

Japonya’daki doktorlar, diğer tedavilere cevap vermeyen kronik hepatit C hastalarını tedavi etmek için enjekte edilebilir bir glisirizin biçimi kullanırlar.

Dozaj ve Kullanımı 

Sıvı Ekstrakt

Meyan kökü ekstresi en yaygın bulunan meyankökü türüdür. Şekerlerde ve içeceklerde tatlandırıcı olarak kullanılır. Bir kişinin günlük meyan ekstresi tüketimi 30 mg/ml glisirizik asidi geçmemelidir. Aksi takdirde istenmeyen yan etkiler gösterebilir.

Pudra

Meyan tozu jel bazı ile birleştiğinde, cildi temizleyen topikal bir merhem olabilir. Toz formunda meyan, egzama ve akne tedavisinde de kullanılır. Ayrıca tozu bitkisel kapsüllere dökebilir ve ağızdan alabilirsiniz. Önerilen meyan kökü dozu günde 75 miligramdan azdır.

Çay

Çay haline getirilmiş ve ezilmiş meyan kökü yaprakları popüler çaylardan biridir. Meyan kökü çayı sindirim, solunum ve adrenal bez sağlığını destekler. Boğaz Kaplama çayı olarak bilinen popüler boğaz ilacı hatmi kökü, meyan kökü ve karaağaç kabuğunun bir kombinasyonudur. İnsanların günde en fazla 230 g çay içmeleri önerilir.

DGL

DGL, daha güvenli bir form olan glisirizin çıkarılmış meyan köküdür. DGL yüzde 2’den fazla glisirizin içermemelidir. Bu form gastrointestinal semptomlar için önerilir.

DGL, çiğneme tabletleri, kapsüller, çay ve toz halinde bulunur. Günde 5 gramdan fazla DGL tüketilmemeli.

Olası Yan Etkiler

Çok fazla meyan kökü ekstresi vücutta düşük potasyum seviyelerine yol açabilir. Düşük potasyum seviyeleri hipokalemi denen kas zayıflığına neden olur.

Yapılan bazı çalışmalarda, iki haftalık süre zarfında çok fazla meyan kökü tüketenlerin sıvı tutma ve metabolizma anormallikleri yaşadıkları görüldü.

Çok fazla meyan kökü tüketmek, yüksek tansiyona, şişkinliğe ve kalp atışı düzensizliğine neden olabilir. Modern meyan kökü aromalı birçok ürün meyan kökü doğal lezzetlerini taklit eder, ancak bazıları hala glisirizik asit ile yapılır.

10 yaşından küçük çocuklar, hamile ve emziren kadınlar ile hipertansiyonu olan kişiler için meyan kökü risklidir.   için meyan kökü riskli olabilir. Hamile veya emziren kadınların meyan kökü . Hipertansiyonu olan insanlar meyan kökü de kaçınmalıdır.