Mehmed UZUN

Yazar. (1953, Siverek / Şan­lıurfa – Ö. 11 Ekim 2007, Diyar­bakır). 1977 yılından itibaren yaşamını İsveç’te sürdürdü. Türkçe, Kürtçe, İsveççe edebi çalışmala­rıyla çok dilli, çok kültürlü bir yazar olarak tanındı. Uzun yıllar İsveç Yazarlar Birliği yönetim kurulu üyeliğinde bulundu. Ayrıca İsveç PEN Kulübü ve Uluslararası PEN Kulüp’te aktif olarak çalıştı.

Mehmet Uzun, Kürt dilinde altı roman yazdı. Romanları baş­ta Türkçe olmak üzere birçok dile çevrildi. Denemeleri de çeşitli dergi ve gazetelerde yirmiye yakın dilde yayımlandı. Türkçede de yayımla­nan “Aşk Gibi Aydınlık Ölüm Gibi Karanlık” romanı ve “Nar Çiçekleri” adlı deneme kitabı ile ilgili olarak yargılandı ve aklandı. 2001 yılında, Türkiye Yayıncılar Birliğinin her yıl verdiği Düşünce ve İfade Özgürlü­ğü Ödülünü aldı. İsveç ve Dünya Gazeteciler Birliğinin de üyeliği bulunmaktaydı.

Kendisini “Kürdüm, Türkiyeli­yim, İsveçliyim, İskandinavım, ev­renselim. Hem kutsal iki nehrin, Dic­le ve Fırafın arasındaki çok kapalı bir bölgenin yerlisiyim, hem de dün­ya vatandaşıyım. Çünkü dünyanın kültürleri, ülkeleri ve dilleri boyunca yolculuk ediyorum.’’ diye tanımladı. Kürtçe olarak yazdığı eserleri son­radan Türkçeye çevrildi.

Eserleri

Deneme

Hez û Bedevviya Penüsâ (Kalemin Gücü ve Görkemi, 1993), Nar Çiçekleri (1996), Bir Dil Yaratmak (söyleşiler, 1997), Deng bejlerim (1998), Zincirlenmiş Zaman­lar Zincirlenmiş Sözcükler (2002).

Destan-Ağıt

Mirina Egîdekî (Bir Yiğidin Destanı, 1993).

Roman

Tu (Sen, 1985), Miri­na Kalekî Ftind (Yaşlı Rind’in Ölümü, 1987), Siya Evine (Yitik Bir Aşkın Gölgesinde, çev. Muhsin Kızılkaya, 1989), Rojekji Rojân Evdalâ Zeynikâ (Evdalâ Zeynike’nin Günlerinden Bir Gün, 1991), Bira Qederâ (Kader Ku­yusu, çev. Muhsin Kızılkaya, 1995), Roni Mina Evine – Tari Mina Mirina (Aşk Gibi Aydınlık Ölüm Gibi Karanlık, 1998), Dicle’nin Sesi I – Hawara Dideya (Dicle’nin Yakarışı, 2002), Diclenin Sesi II – Dicle’nin Sürgünleri (2003).

Araştırma-İnceleme

Destpâka Edebiyata Kürdi (Kürt Edebiyatına Giriş, 1992), Rindâ Baxçeyâ Kaloyi de (Kürtçe, Malmisanıj ile, 2004), Rinde ü Keyeye Xo (Kürtçe, MaJmisanıj ile. 2004), Rinde Vana E Min a (Kürtçe, Malmisanıj ile. 2004).

Antoloji

Antotojiya Edebi­yata Kürdi (Kürt Edebiyatı Antolojisi, iki cilt, 1995), Vâriden i Sverige (Tüm Dünya İsveç’te, Edebiyat Antolojisi, M. Grive ile Birlikte, 1995).

Söyleşi

Zıman û Roman (Dil ve Roman, 1997), Bir Dil Yaratmak (1997).

Anlatı

Ruhun Gökkuşağı (2005).


Kaynakça

IŞIK, İhsan. Ünlü Edebiyatçılar (Türkiye Ünlüleri Ansiklopedisi. C. 4, s. 452). Ankara: Elvan Yayınları, 2013.