Magnezyum Eksikliği Neden Bu Kadar Önemli?

Magnezyum, insan vücudunda bulunan miktar açısından dördüncü, hücre içinde bulunan miktar açısından potasyumdan sonra ikinci sırada olan ve 300’den fazla enzimin fonksiyon görmesi için gerekli olan bir esansiyel elementtir. Magnezyum, vücuttaki bütün sistemler için son derece koruyucu ve önemli bir elementtir. Toprakta, denizde, bitkilerde ve hayvanlarda mevcuttur. Özellikle yeşil yapraklı sebzelerde klorofille beraber ve ağırlıkla hububatlarda bulunur. Klorofilin temel maddesi olduğu için rengi koyu yeşil sebzeler, tahıl ürünleri, balık, badem, fındık, fıstık, ceviz, soya fasulyesi, kuşkonmaz, soğan, domates, havuç, kereviz, pırasa, gravyer peyniri, hurma, kara turp, ayçiçeği, kakao, muz, dil balığı ve sert sular magnezyumdan zengindir. Yapılan çalışmalar, insanların %50 kadarının yeterli magnezyum almadığını ve dolayısıyla bu insanlarda magnezyum eksikliği olduğunu gösteriyor. Üstelik kanda bakılan magnezyum düzeyi aslında vücudumuzdaki magnezyum miktarını göstermek açısından yeterli değildir. Zira magnezyumun büyük bölümü vücutta, hücre içerisinde bulunur. O nedenle hücre içi düzeyi belirleyecek özel magnezyum testinin yapılması gerekir.

Magnezyum Düşüklüğü ve Yüksekliği Tehlikeli Olabilir!

Serum magnezyum konsantrasyonunun 1.6mEq/l’nin (<1.9 mg/dl) altına düşmesiyle ortaya çıkan hipomagnezemi hemen hemen bütün sistemleri etkileyen klinik durumların sebebi olabilirken, 2.1 mEq/l’nin (>2.5 mg/dl) üzerine çıkmasıyla karakterize hipermagnezemi daha çok nörolojik ve kardiyak problemlere yol açabilir.

Magnezyum Hayati Bir Mineraldir

Vücut kendi başına bu minerali üretemediği için magnezyumun besinler yoluyla alınması gerekir. Magnezyum, toprakta ve deniz suyunda bulunur. Vücudumuzda da sürekli doldurulması gereken bir magnezyum rezervi vardır. Yani bu mineralin, sayısız fonksiyonları yerine getirebilmesi için vücuda sürekli olarak verilmesi gerekir. Yanlış beslenme veya bu mineralin toprakta giderek azalması, magnezyumun vücuda yeteri kadar alınamamasına neden olur. Fazla terleyen, laksatif veya diüretik ilaç kullanan kişilerde vücuttan daha fazla magnezyum atılır. Stres, gebelik, emzirme gibi durumlarda ise gereksinim artar.

Vücut bu minerali dışarıdan yeteri kadar alamadığı taktirde kemiklerde depolanmış olan magnezyumu tüketmeye başlar. İnsan vücudundaki magnezyumun % 60’ı kemik ve dişlerdedir. Kalan % 40’ı kan, doku ve diğer vücut sıvılarında yer alır. Beyin ve kalpte diğer dokulardan daha yoğun bulunur. Magnezyum, vücut ağırlığının % 0.05’i kadar bir miktarda bulunmasına karşın vücudumuzdaki yüzlerce enzim reaksiyonuna katılmaktadır. Topraktaki magnezyum bitkiler tarafından kullanılmaktadır. Magnezyum, bitki dünyasının demiridir. İnsanlardaki demir-hemoglobin ilişkisine benzer şekilde, bitkilerde de magnezyum klorofil yapısına girer.

Besinlerdeki Magnezyum Miktarı 50 Yıl Öncesine Göre Çok Daha Az!

Magnezyum ihtiyacı yaşa ve yaşam tarzına göre değişir. Erişkin bir kadın günde 300 mg, erişkin bir erkek ise günde 350 mg magnezyum almalıdır. Gebelik ve emzirme gibi özel durumlarda bu miktar 450- 700 mg’a kadar çıkabilir, aksi halde düşük veya erken doğum olabilir. İyileşme dönemlerinde magnezyum ihtiyacı artar. Bazı yaşam tarzlarında (kısıtlı diyet, ağır spor, alkol, sigara kullanımı gibi) daha fazla magnezyuma ihtiyaç vardır. Günümüzde, besinlerdeki magnezyum miktarı 50 yıl öncesine göre çok daha azdır, bitkilerin taşıdığı magnezyum miktarı hızla azalmaktadır, potasyumlu gübreler ve asit yağmurları toprağın ve neticesinde bitkilerin magnezyum içeriğini azaltmaktadır.

Magnezyum Emilimini Engelleyen Besinler

Bazı sebzelerde ve bakliyatlarda bulunan oksalat ve fitat bileşenleri (ıspanak, kuru bakliyat ve yağlı tohumlar), demiri olduğu gibi magnezyumu da bağlayarak emilmesini güçleştirir. Bu etkiyi ortadan kaldırmak için kuru bakliyat ve yağlı tohumlar en az 12-18 saat kefirli suda bekletilmelidir. Bu yöntemde besindeki oksalat ve fitat yaklaşık %60-80 oranında uzaklaştırılmış olur.

Magnezyum Eksikliği ile İlgili Hastalıklar

Magnezyum eksikliğinde, insülin rezistansı sık karşılaşılan klinik bir problemdir. Bir çalışmada magnezyum, kalsiyum, potasyum, çinko, krom, vanadyum gibi minerallerin insülin rezistansı ile ilgili olduğunu ve bunu önlemede kullanılabilecekleri rapor edilmiştir. Magnezyum eksikliği çok geniş spektrumlu hastalık ve sendromlara sebep olmaktadır. Bunlar; Alzheimer, anksiyete bozuklukları, anjina, aritmi, astım, barsak bozuklukları (peptik ülser, Crohn hastalığı, kolit, besin alerjisi), böbrek taşları, depresyon, fibromiyalji, hipertansiyon, hipoglisemi, insomnia, kalp hastalığı (ateroskleroz, yüksek kolesterol ve trigliserit yüksekliği), konjestif kalp yetmezliği, kas krampları, kas zayıflığı ve yorgunluğu, konstipasyon (kabızlık), kronik yorgunluk sendromu, migren, mitral valvprolapsusu, miyopi(Mg eksikliği olan anneden doğan çocuklarda), multipl skleroz, obezite, osteoartrit, osteoporoz, otizm,otoimmun bozukluklar, parkinson hastalığı, primerpulmoner hipertansiyon, raynaud sendromu, romatoidartrit, sendrom X, serebralpalsi (Mg eksikliği olan anneden doğan çocuklarda), serebrovasküler olay, tip 1-2 diabet ve tiroid bozukluklarıdır(düşük magnezyum T4’ü azaltır).

Doğru Magnezyum Formu Hangisi Olmalıdır?

Piyasada magnezyumun çok değişik formları olmakla beraber vücut tarafından en iyi emilen ve kullanılabilen formunun magnezyum glisinat ve malat olduğu düşünülmektedir.


Uzman Diyetisyen Betül AY YILMAZ’ın yazıları için tıklayınız…


Referanslar:

  • http://www.turkosteoporozdergisi.org/archives/archive-detail/article-preview/magnezyum-ve-osteoporoz/5705
  • http://www.openaccess.hacettepe.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/11655/1576/7b80feb8-dcc9-4316-88b3-ee0c5ca2bd69.pdf?sequence=1&isAllowed=y
  • http://www.nefroloji.org.tr/folders/file/magnezyum-fizyolojisi.pdf
  • http://clinchem.aaccjnls.org/content/clinchem/suppl/2016/06/14/61.5.699.DC1/2015_5_May_CASE.pdf
  • http://geneltip.org/upload/sayi/40/GTD-00294.pdf
  • http://www.turkishjic.org/archives/archive-detail/article-preview/yogun-bakim-nitesinde-magnezyum-olmazsa-olmaz/4380
  • http://www.turkiyeklinikleri.com/article/tr-magnezyumun-metabolizmasi-ve-olcumu-2638.html