Lenfoma Nedir? Nedenleri ve Tedavisi Nelerdir?

Lenf Sistemi ve Lenfoma Nedir

Lenf sistemi; lenf sıvısı, lenf düğümleri ve lenf damarlarından oluşur. Lenf sıvısı, enfeksiyonla savaşan beyaz kan hücrelerini içerir. Lenf düğümleri, enfeksiyonun yayılmasına neden olan bakteri ve virüsleri tespit ettikten sonra yok eden filtredir. Lenf damarı ise sistemin vücutta dolaşımına katkı sağlar.

Lenfatik sistem, vücudun savunma sistemi olan immun sistemin hücrelerini de içermesi açısından kritik öneme sahiptir. Lenf sistemi vücudu korurken, lenfosit adı verilen lenf hücreleri kanserli hale gelebilir. Lenf sisteminde ortaya çıkan bu kanser türlerinin hepsine lenfoma denir.

Tıp dünyası, 70’den fazla kanser türünü lenfoma olarak sınıflandırır. Lenfomalar, aşağıda bulunan ve lenfatik sistemin bir parçası olan bölümleri etkileyebilir.

  • Kemik iliği
  • Timüs (iç salgı bezi)
  • Dalak
  • Bademcikler
  • Lenf düğümleri

Doktorlar tipik olarak lenfomaları iki kategoriye ayırır: Hodgkin lenfoma ve Hodgkin olmayan lenfoma (NHL). Hodgkin olmayan ve Hodgkin lenfoma, farklı tipte lenfosit hücrelerini içerir. Her tip lenfoma farklı oranda büyür ve tedaviye farklı tepki verir. Lenfoma özellikle erken tanı ve ilk evrede tedavi edilebilir bir hastalıktır.

Nedenler ve Risk Faktörleri

Neden

Lenfoma’nın nedenine ilişkin net bir tanı bulunmamaktadır. Ancak bazı durumla lenfoma için risk faktörü olabilir.

Risk Faktörleri

İmmün yetmezlik: Zayıf bağışıklık sistemine sahip olan kişi daha fazla risk altındadır. Organ nakli sonrası alınan ilaçlar, HIV ve AIDS gibi hastalıklar lenfoma sebebi olabilir.

Otoimmün rahatsızlık: Romatoid artrit ve çölyak hastalığı gibi belirli otoimmün hastalıklar.

Yaş: 20 ila 30 yaş arası ve 55 yaşın üzerindeki kişilerde daha sık görülür.

Etnik köken: Afrika kökenliler ve Asyalıların Lenfoma’ya yakalanma riski daha düşüktür.

Enfeksiyon: İnsan T-hücresi lösemi / lenfotropik virüsü (HTLV-1), Heliobacter pylori , hepatit C veya Epstein-Barr virüsü (EBV) gibi enfeksiyonlar Lenfoma’yı tetikler.

Kimyasala ve radyasyona maruz kalma: Böcek ilaçları, gübre ve herbisit gibi kimyasallara maruz kalma. Radyasyon vb. etkiler de lenfoma riskini arttırır.

Obezite: Obezite ve benzeri yeme bozuklukları Lenfomaya neden olabilir.

Kalıtsal faktörler: Kalıtsal faktörlerin lenfoma’yı tetiklediğine dair tıp dünyasında bulgular mevcut.

Meme İmplantları: Bu implantlar meme dokusunda anaplastik büyük hücreli lenfomaya neden olabilir.

Enfeksiyöz mononükleoz: EBV ile enfeksiyon, lenfoma riskini artıran mononükleozise neden olabilir.

Cinsiyet: Erkeklerin lenfoma gelişme olasılığı kadınlardan biraz daha fazladır.

Sosyal statü: Sosyoekonomik durumu yüksek insanlar daha büyük risk altındadır.

Lenfoma Belirtileri

Lenfoma’nın semptomlarını belirleme, tespiti ve teşhisi genellikle zordur. Hastalık kötüleştikçe semptomların nasıl değiştiğini bilmek önemlidir.

Lenfoma belirtileri; viral hastalıklar ve soğuk algınlığı gibi hastalıklara benzer, ancak bu hastalıklardan daha uzun sürer.

Bazı hastalarda semptomlar meydana gelmez. Ancak bazı lenf bezlerinin şişmesi fark edilebilir. Bunlar sıklıkla boyun, kasık, karın veya koltuk altlarında bulunur. Şişlikler normalde ağrısızdır, ancak genişlemiş bezler; organlara, kemiklere ve diğer yapılara bastırırsa ağrı oluşabilir ve genellikle sırt ağrısı ile karıştırılabilir.

Lenf düğümleri, soğuk algınlığına benzer yaygın enfeksiyonlarda şişebilir, ancak lenfoma’da bu şişlik kaybolmaz. Bu şişlik enfeksiyondan kaynaklanıyorsa; ağrının şişmeye eşlik etmesi daha olasıdır.

Her iki lenfoma tipinin diğer semptomları şunlardır:

  • Enfeksiyon olmadan devam eden ateş
  • Gece terlemeleri, ateş ve titreme
  • Kilo ve iştah kaybı
  • Sıradışı kaşıntı
  • Sürekli ve olağandışı yorgunluk veya enerji eksikliği
  • Alkol içtikten sonra lenf düğümlerinde ağrı

Non-Hodgkin lenfomanın ek semptomları:

  • Sürekli öksürük
  • Nefes darlığı
  • Karın ağrısı veya şişmesi

Lenfoma, lenf düğümlerinden vücudun diğer bölgelerine lenfatik sistem yoluyla hızla yayılabilir. Kanserli lenfositler diğer dokulara yayıldıkça, vücudun enfeksiyonla savaşma kabiliyeti zayıflar.

Lenfoma Tedavi Yöntemleri

Tedavi lenfoma tipine ve bulunduğu evreye göre değişir. Bazı lenfatik problemlerde tedavi uygulanmaz ve hastalığın gelişimi gözlemlenir. Tedavi aşamasındaki hastalıklar için;

  • İlaç tedavisi : Bağışıklık sistemini desteklemek için kullanılır.
  • Antikor tedavisi : Kanser antijenleriyle savaşmak için kan dolaşımına sentetik antikorlar yerleştirilir.
  • Kemoterapi : Yüklü ilaç tedavisi yapılır. Kanser hücrelerini öldürmek için kullanılır.
  • Radyoimmünoterapi : Kanserli B hücrelerine ve T hücrelerine yüksek güçlü radyoaktif dozlar sağlayarak hücreler yok edilir.
  • Radyasyon tedavisi : Küçük kanser alanlarına odaklanmak için kullanılır.
  • Kök hücre nakli : Yüksek doz kemoterapi veya radyasyon tedavisi sonrası hasar görmüş kemik iliğini tedavi için kullanılır.
  • Steroidler : Hastalığın seyri ve etkisine göre kullanılan yöntemlerden biridir.
  • Cerrahi : Lenfoma yayıldıktan sonra zarar görmüş organlara cerrahi müdahale yapılır. Ayrıca biyopsi içinde en sık kullanılan yöntemdir.