Kuru Kayısının Besin Özellikleri ve Faydaları

Genel Bakış

Kayısı sert çekirdekli meyveler grubuna girmektedir. Çeşit, ekoloji ve bakıma göre meyvedeki su miktarı % 70-88 ve kuru madde miktarı ise % 12-30 arasında değişiklik gösterir. Meyvedeki kuru maddenin yaklaşık % 70-85’ini şeker ve şekerin önemli bölümünü ise sakkaroz, glikoz ve fruktoz oluşturur. Kayısıdaki organik asit % 0.3-1.3 arasında değişmekte olup önemli kısmını elma asidi oluşturmaktadır. Kayısıda çağla döneminde yüksek miktarda bulunan C vitamini, olgunlaşmaya doğru azalır. Aşağıdaki tabloda taze ve kuru kayısının besin değerlerini görmekteyiz.

Kayısı | Dijital Dergi

100 gr taze ve kuru kayısının ortalama besin değerleri

Kayısının Besin DeğerleriTaze KayısıKuru Kayısı
Su ( % kütlesel )85.325.0
Enerji ( kalori )51260
Protein (gr)1.05.0
Yağ (gr)0.20.5
Karbonhidrat (gr)12.866.5
Posa (gr)0.63.0
Kül (gr)0.73.0
A vitamini (β-caroten ) (I.U)2.70010.900
Tiamin  (B1 Vit.) (mgr)0.030.01
Riboflavin (B2 Vit.) (mgr)0.040.16
Niasin (mgr)0.63.3
Vitamin C (mgr)1012
Kalsiyum (mgr)1667
Demir (mgr)0.55.5
Sodyum (mgr)1.026
Potasyum (mgr)281979
Fosfor (mgr)23108

Kayısı’nın Faydaları

İnsanın normal olarak gelişmesi ve yaşaması için karbonhidratlar, proteinler, yağlar, vitaminler ve mineraller gibi birçok besin öğelerine gereksinimi olduğunu biliyoruz. Kayısı, A vitaminini bol miktarda içerdiğinden kalp rahatsızlıklarını engellemekte, göz sağlığına iyi gelmekte ve setresi azaltmaktadır. Beynin düzenli çalışmasında, dişlerin daha sağlam ve kuvvetli olmasında, karaciğerin tahrip olan kısımlarının tamirinde, kemik ve dişlerin düzgün, sağlam ve kuvvetli olmasında ve üreme sistemi üzerinde olumlu etkide bulunmaktadır. Böbrekte taş oluşumunu azaltmakta, kanser, mide ve on iki parmak bağırsağı ülseri oluşumunun engellenmesinde, oluşan ülserin tedavisinde etkilidir.

Kayısının Faydaları

Kayısıda yüksek miktarda potasyum ve düşük sodyum oranı olması sebebiyle kan basıncının düzenlenmesi ve yüksek tansiyonun kontrolünde etkilidir. Potasyumun bir diğer özelliği ise sinir sisteminin normal gelişmesi, kalp atışlarının düzenli ve beyin hücrelerinin sağlıklı olması ve kas dokusu için gerekli olmasıdır. Ayrıca kayısı kan şekerini düzenleyici bir özellik taşır. Vücudun toksik maddelerden korunmasına yardımcı olur. Vücudun direncini arttırarak çeşitli hastalıklara karşı koruyuculuk görevi yapmakta olduğu F. Açkurt’un 1998 yılındaki çalışmasında ortaya konmuştur.

Bu koruyucu aktivite sigara ve alkol kullananlarda daha da güçlü olmaktadır. Etkisini özellikle akciğer, ağız, kolon, deri, göğüs ve rahim tümörleri üzerinde göstermektedir.     200-250 gram kayısı diyeti yeterli oranda yağ içeriyorsa günlük A vitamini tüketim standardının 1/3’ünü karşılayabilir. Ayrıca kayısının sodyumca fakir potasyumca zengin oluşu bazı özel diyetlerin düzenlenmesinde yardımcı olabilir. Kayısı, sodyumu kısıtlanmış diyetlerde, örneğin konjestif kalp yetmezliğinde, böbrek hastalıklarında, asit toplanması gösteren hepatit sirozda, hamilelik toksemisinde ve uzun süre kortikostereoit tedavi gören kişilerde kolaylıkla kullanılabilir. Bunun yanında böbrek bozukluğunda, diyabetik asidoziz, yanıklar, diüretikler ve steroit gibi ilaçlarla tedavi sırasında görülen potasyum yetersizliği durumlarında ise diyette potasyumca zengin olan kayısı tüketiminin arttırılabilir olduğuna ilişkin görüşler çeşitli bakanlıkların çalışmaları ile de desteklenmektedir.

(Kuru kayısıda kurutma ve kükürtleme işlemleri nasıl yapılır. Kükürtleme, kurutma ve depolama koşulları ve bu koşulların sağlık üzerine etkilerini görmek için yazının ikinci bölümünü okuyunuz.)