Koronavirüs Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Koronavirüs, tipik olarak insanlar da dahil olmak üzere kuşların ve memelilerin solunum yollarını etkileyen virüs türüdür. Soğuk algınlığı, bronşit, zatürre, şiddetli akut solunum sendromu (SARS) ve COVID-19 semptomları ile ilişkilendirilir. Ayrıca bağırsakları da etkileyebilir.

Yapılan araştırmalarda koronavirüslerin farelere, sıçanlara, köpeklere, kedilere, hindilere, atlara, domuzlara ve sığırlara bulaşabileceği tespit edilmiştir. Bu hayvanlar koronavirüsleri insanlara da enfekte edebilir.

Koronavirüs Nedir?

Koronavirüs” adı, virüsün yüzeylerindeki taç benzeri çıkıntılardan gelir. Latince “Corona”, “taç” anlamına gelir. İlk koronavirüs vakası 1937’de tespit edildi. Bu virüs, Kanatlı hayvanların bronşlarını tahrip eden enfeksiyöz bir koronavirüstü. 1960’lı yıllarda soğuk algınlığı olan insanların burnunda insan koronavirüslerinin (HCoV) kanıtları bulundu. 

İnsanlar arasında, koronavirüs enfeksiyonları en çok kış aylarında ve ilkbaharın başlarında görülür. İnsanlarda bu hastalık tekrar nüksedebilir. Çünkü koronavirüs antikorları uzun süreli olmayan dayanıksız antikorlardır.

COVID-19

2019 yılında başlayan salgında, COVID-19 olarak bilinen ve solunum yolu hastalığına neden olan yeni bir koronavirüs (SARS-CoV-2) türü ortaya çıktı. Virüs hakkındaki bilgiler sınırlıdır.

Hastalığın ŞiddetiCOVID-19 Etkilenme Oranları
Hafif semptomlarla hastanın iyileşmesi%80 civarında
Nefes darlığı ve zatürreye kadar ilerleyen şiddetli semptomlar%14 civarında
Septik şok, solunum yetmezliği ve birden fazla organ yetmezliği%5 civarında
Ölüm%2 civarında

COVID-19 Belirtileri

COVID-19 semptomları kişiden kişiye değişir. Az veya hiç belirti olmayabilir. Bununla birlikte, ciddi hastalıklara veya ölüme yol açabilir. Yaygın semptomlar şunlardır:

  • Ateş
  • Nefes Darlığı
  • Öksürük
  • Tat veya koku kaybı

Hastanın enfeksiyon sonrası semptomları fark etmesi 2-14 gün sürebilir. COVID-19 nedeniyle komplikasyon gelişme riski en yüksek gruplar:

  • Küçük çocuklar
  • 60 yaş üstü insanlar
  • Hamile kadınlar

Koronavirüslerin Genel Belirtileri

Soğuk veya grip benzeri semptomlar genellikle koronavirüs enfeksiyonundan 2-4 gün sonra ortaya çıkar. Semptomlar kişiden kişiye değişir ve virüsün bazı formları ölümcüldür.

Belirtiler:

  • Hapşırma
  • Burun akması
  • Yorgunluk
  • Öksürük
  • Ateş
  • Boğaz ağrısı
  • Şiddetlenen astım

Soğuk algınlığına benzeyen semptomlara neden olan koronavirüslerin tedavisi yoktur. Tedaviler kişisel bakım ile sınırlıdır. Neler yapılabilir;

  • Dinlenme
  • Yeterince su içme
  • Sigara ve alkolden uzak durma
  • Ağrı ve ateş için uygun ilaçlar kullanma
  • Temiz bir nemlendirici veya buharlaştırıcı kullanmak

Koronavirüs Türleri

İnsanları enfekte eden yedi tip koronavirüs tespit edilmiştir.

  1. 229E (alfa koronavirüs)
  2. NL63 (alfa koronavirüs)
  3. OC43 (beta koronavirüs)
  4. HKU1 (beta koronavirüs)
  5. MERS-CoV (Ciddi komplikasyonlara neden olan MERS hastalığa neden olur.)
  6. SARS-CoV (Ciddi akut solunum sendromuna neden olan SARS hastalığına neden olur)
  7. SARS-CoV-2 (Yeni bir suş olarak ortaya çıktı ve COVID-19 hastalığına neden olur)

Bulaşma Yolları ve Riskleri

HCoV’un bir kişiden diğerine nasıl yayıldığı konusundaki araştırmalar sınırlıdır. Mevcut durumda araştırmacılar, virüslerin solunum sistemine mukus gibi sıvılar yoluyla bulaştığına inanıyor.

Coronavirüslerin yaygın bulaş riski;

  • Ağzı kapatmadan öksürme ve hapşırma,
  • Virüslü kişiyle temas,
  • Virüsü olan bir yüzey veya cisimle temas etmek ve temas sonrası burun, göz veya ağza dokunmak.

Bulaşmayı önlemek için, semptomlar aktifken evde kalınmalı ve dinlenilmelidir. Ayrıca diğer insanlarla yakın temastan kaçınılmalıdır.

SARS

SARS, SARS-CoV koronavirüsü enfeksiyonundan sonra gelişen bulaşıcı bir hastalıktır. Tipik olarak, hayatı tehdit eden bir pnömoni formuna yol açar .

Hastalık 2002 yılında Güney Çin’in Guangdong Eyaletinde başladı ve oradan dünyaya hızla yayıldı ve 24’ten fazla ülkede enfeksiyonlara neden oldu. SARS-CoV hem üst hem de alt solunum yollarını enfekte edebilir.

SARS semptomları bir hafta boyunca gelişir ve ateşle başlar. Durumun başlarında, insanlar grip gibi semptomlar geliştirir. Bu semptomlar:

  • Kuru öksürük
  • Titreme
  • İshal
  • Nefes darlığı
  • Ağrı

SARS enfeksiyonunda şiddetli akciğer enfeksiyonu olan pnömoni genellikle gelişir. İleri aşamalarda akciğerin, kalbin veya karaciğerin yetmezliğine neden olur.

SARA salgını döneminde 8.098 kişi enfekte oldu. 774 kişinin enfeksiyonu ölümle sonuçlandı. Bu oran % 9.6’ya denk geliyor.

Komplikasyonlar yaşlılarda ciddi etkilere neden oldu ve enfekte olanların yarısı hayatını kaybetti. SARS salgını 2003 Temmuz ayında kontrol altına alındı.

MERS

MERS, MERS-CoV olarak bilinen koronavirüs nedeniyle yayılır. Şiddetli solunum hastalığı ilk kez Suudi Arabistan’da tespit edildi. 

MERS belirtileri ateş, nefes darlığı ve öksürüktür. Hastalık, enfeksiyonu olan insanlarla yakın temasta bulaşır. Ölüm riski oranı en yüksek koronavirüs tipidir. Hastalığa yakalananların %35.2’si ölüm riski ile karşı karşıyadır.