İskelet Sistemi Ekstremite Anormallikleri

İskelet Ekstremite Anormallikleri Nedir?

İskelet sistemi ekstremite anormallikleri, kolların veya bacakların kemik yapısındaki problemlerdir. Uzvun bir kısmını veya tüm uzvu etkileyebilirler. Bu problemler genellikle doğumda görülür ve bazen bebekler birden fazla uzuvda anormallik yaşarlar. Bazı hastalıklar veya yaralanmalar da kemik yapısının normal büyümesini bozabilir ve iskelet sistemi anormalliklerine de yol açabilir.

İskelet Ekstremite Anormallikleri Türleri

Doğuştan Anormallikler: Doğuştan gelen iskelet anormalliğidir. Anormallik; uzuvlardan birinin normalden daha küçük veya daha büyük olması, fazla parmak, tüm kol veya bacağın olmaması ya da birleşik uzuvlar şeklinde görülmektedir. Doğuştan gelen anormallikler nadir görülür. Bu anormalliklere, kromozomlar veya annenin hamilelik sırasında kullandığı ilaçlar ve kimyasallar etki edebilir.

Edinilmiş Anormallikler: Edinilmiş anormallik doğumdan sonra meydana gelen anormalliktir. Normal uzuvlarla doğan ancak çocuklukta yaşanan bir kemik kırığından kaynaklanabilir. Kırık kemik normalden daha yavaş büyüyebilir, bu da etkilenen kol veya bacağın anormal şekilde gelişmesine neden olur. Raşitizm ve romatoid artrit gibi bazı hastalıklar kemik yapısını olumsuz etkileyerek bacaklarda veya kollarda anormalliklere yol açabilir.

İskelet Ekstremite Anormalliklerinin Belirtileri

İskelet uzuv anormalliğinin dış belirtilerine örnekler:

  • Tam olarak oluşmamış veya bir bileşeni eksik olan uzuv
  • Bir bacak veya kolun diğerinden kısa olması
  • Vücudun geri kalanıyla orantılı olmayan bacak veya kol

Edinilmiş ekstremite anormalliklerinde ise herhangi bir dış semptom olmayabilir.

Edinilmiş uzuv anormalliğinin yaygın belirtileri şunlardır:

  • Bir bacağın veya elin diğer bacaktan daha kısa olması
  • Kalça, diz, ayak bileği veya sırtta ağrı
  • Bir omuzun diğerine göre biçimsiz olması
  • Topallama, bacağı alışılmadık bir şekilde döndürme veya ayak parmaklarıyla yürüme gibi alışılmadık yürüme şekilleri.

İskelet Ekstremite Anormalliklerinin Nedenleri

Doğuştan gelen iskelet uzuv anormalliklerinin nedenleri tam olarak bilinmemektedir. Olası risk faktörleri şunlardır:

  • Doğumdan önce virüslere, ilaçlara veya kimyasallara maruz kalınması
  • Hamileyken anne tarafından sigara ve alkol kullanılması
  • Omfalosel, kalp defekti veya gastroschisis gibi diğer anormalliklerin bulunması
  • Doğumdan önce amniyotik doku bantlarının kollarda veya bacaklarda dolaştığı konjenital daralma bandı sendromu

Edinilmiş uzuv anormallikleri çocukluk yaralanmasından kaynaklanabilir. Bu yaralanmaların bazıları kemik büyümesinin yavaşlamasına neden olur. Ayrıca kemik yapısını etkileyen bir dizi hastalıktan da kaynaklanabilir:

  • Raşitizm veya D vitamini eksikliği
  • Bağ dokusu bozukluğu olan Marfan sendromu
  • Down sendromu, ekstra kromozom içeren genetik bir bozukluk

İskelet Ekstremite Tedavisi

Doğuştan gelen uzuv anormallikleri için üç temel tedavi hedefi vardır:

  • Etkilenen uzvun gelişimini sağlamak
  • Etkilenen uzvun görünümünü iyileştirmek
  • Anormallikten kaynaklanabilecek günlük sorunlara uyum sağlamaya yardımcı olmak

Destekleyici Cihazlar: Protez uzuv olarak bilinen yapay bir kol veya bacak kullanılabilir. Tıp dünyası bu alanda önemli gelişmeler kaydetti. Takılan protez ürün normal bir uzuv gibi çalışabilir. Bazı durumlarda, etkilenen uzuv mevcut olabilir ancak zayıflayabilir. Etkilenen uzvu desteklemek ve normal bir şekilde çalışmasını sağlamak için bir ortez desteği veya atel kullanılabilir.

Mesleki veya Fiziki Tedavi: Bazı durumlarda, etkilenen uzva egzersiz yaptırmak ve uzvu güçlendirmek amacıyla mesleki terapi veya fizik tedavi önerilebilir.

Cerrahi Yöntem: Bazen bacağın veya kolun yapısındaki anormalliği onarmak için ameliyat gerekir. Ameliyat türleri, epifizyodez ve femoral kısaltmadır. Epifizyodezde, bir bacağın normal büyümesini durdurarak daha kısa bacak ile eşit bir uzunluk amaçlanır. Femoral kısaltmada, femurun veya uyluk kemiğinin bir kısmı çıkarılarak uzunluk dengelenir.

Uzuv Uzatma: Kısa bir uzvun uzatılmasını içerir. 

İskelet Ekstremite Anormalliklerinin Önlenmesi

İskelet ekstremite anormalliklerinin oluşmasını önlemenin kesin bir yolu yoktur. Bunun yerine, odak noktası erken teşhis ve tedavi üzerinedir. Hamile kadınlar, folik asit içeren doğum öncesi bir vitamin alarak bebeklerdeki uzuv anormalliklerini azaltabilir. Ayrıca hamile kadınların tütün ve alkol kullanımından kaçınmaları gerekir.