Guatr Nedir, Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Guatr Nedir?

Tiroid, boyundaki Adem elmasının hemen altında, nefes borusunun önünde bulunan kelebek şeklindeki endokrin bir bezdir. Tiroidin görevi, kana salgılanan ve vücuttaki her dokuya taşınan tiroid hormonlarını üretmektir. Tiroid hormonları, vücudun enerji kullanmasına ve sıcak kalmasına; beynin, kalbin, kasların ve diğer organların gerektiği gibi çalışmasına yardımcı olur. Aynı zamanda sindirim ve ruh halini de düzenler. 

Tiroid bezi “tiroid” hormonu yapmak için kandaki iyotlara yoğunlaşır. Yeterli iyodun bulunmaması durumunda, bez yeterli miktarda tiroid hormonu üretemez. Bu nedenle, hipotiroidi meydana gelir. Beyindeki hipofiz bezi, tiroid hormon seviyesinin çok düşük olduğunu algılar. Tiroid için bir sinyal gönderir. Bu sinyale Tiroid stimüle edici hormon (TSH) denir. Adından da anlaşılacağı gibi bu hormon tiroid üretmek için büyüklüğü arttırır. Boyuttaki bu anormal büyüme “guatr” olarak adlandırılır.

Tiroid Hastalıkları ve Beslenmede Dikkat Edilmesi Gerekenler

Guatrın Nedenleri Nelerdir?

İyot eksikliği

İyot eksikliği guatrın ana nedenidir. Tiroid hormonlarının üretimi için gerekli olan iyot, öncelikle deniz suyunda ve kıyı bölgelerindeki topraklarda bulunur. İyot eksikliği lahana, brokoli ve karnabahar gibi hormon inhibe edici gıdalar çok fazla tüketildiğinde artabilir.

Graves Hastalığı

Graves hastalığı, tiroidin normalden daha fazla tiroid hormonu ürettiğinde ortaya çıkar. Bu durumda hipertiroidizm olarak bilinir. Aşırı hormon üretimi, tiroidin büyüklüğünü arttırır.

Hashimoto Hastalığı

Hashimoto hastalığı, hipotiroidizme ya da yetersiz tiroide neden olabilen otoimmün bir hastalıktır . Bu hastalık ile bağışıklık sistemi tiroide saldırır. Tiroidin hasar görmesi nedeniyle tiroid hormonu üretimi sekteye uğrar.

İltihap (Tiroidit)

Tiroidit, tiroid iltihabı anlamına gelir. Tiroidit, tiroidin iltihaplanmasına neden olan bir grup rahatsızlıktır. Çoğu tiroidit hipertiroidizm veya hipotiroidizme yol açar.

Nodüller

Tiroidin her iki tarafında nodül adı verilen çok sayıda katı ya da sıvı dolu kistler gelişir ve bezin genişlemesine neden olur.

Tiroid Kanseri

Kanser, bezin şişmesine neden olan tiroidi etkileyebilir. Tiroid kanseri, iyi huylu nodül oluşumları kadar yaygın değildir.

Gebelik

Hamile kalmak bazen tiroidin büyümesine neden olabilir.

Radyasyona Maruz Kalma

Boynunuza veya göğsünüze radyasyon tedavisi uyguladıysanız veya nükleer bir tesiste, testte veya kazada radyasyona maruz kaldığınızda riskiniz artar.

Hipotiroidi ve Beslenme

Guatr İçin Kimler Risk Altında?

  • Tiroid kanseri, nodül ve tiroidi etkileyen diğer problemlere genetik yatkınlık.
  • İyotlu gıdaların az tüketilmesi
  • Vücuttaki iyotu azaltan bir rahatsızlığa sahip olmak.
  • Kadınlar guatr için erkeklerden daha fazla risk altındadır.
  • Yaşlanma (Genellikle 40 üstü) tiroid sağlığını etkileyebilir.
  • Hamilelik veya menopoz durumu.

Guatr Belirtileri Nelerdir?

Guatrın birincil semptomu boyundaki belirgin şişliktir. Tiroitte nodül varsa, boyutları küçükten büyüğe değişebilir. Nodüllerin varlığı şişmenin görünümünü artırabilir.

Diğer semptomlar:

  • Yutma veya nefes almada zorluk
  • Öksürme
  • Ses kısıklığı
  • Kol kalktığında baş dönmesi

Aşırı aktif tiroid, aşağıdaki semptomlara neden olabilir:

  • Sinirlilik
  • Çarpıntı
  • Hiperaktivite
  • Terleme
  • Isıya aşırı duyarlılık
  • Yorgunluk
  • İştah artışı
  • Saç kaybı
  • Kilo kaybı

Guatr hipotiroidizmin bir sonucu olduğu durumlarda , az çalışan tiroid aşağıdaki semptomlara neden olabilir:

  • Soğuk intoleransı
  • Kabızlık
  • Unutkanlık
  • Kişilik değişiklikleri
  • Saç kaybı
  • Kilo alma

Tedavi

Guatr tedavisi, guatrın büyüklüğüne, belirti ve semptomlarına ve altta yatan nedene bağlı olarak değişir.

  • Gözlem. Guatr, küçük ve problemlere neden olmuyorsa veya tiroid normal çalışıyorsa “bekle ve gör” yaklaşımı sergilenebilir.
  • İlaçlar. Hipotiroidizm varsa levotiroksinle (Levoxyl, Synthroid, Tirosint) tiroid hormonunun değiştirilmesi hipotiroidizm semptomlarını giderir. Aynı zamanda hiperiter bezinizden tiroid uyarıcı hormon salınımını yavaşlatır ve sıklıkla guatrın boyutunu azaltır. Tiroid bezinin iltihabını tedavi etmek için aspirin veya kortikosteroid ilaç önerilebilir. Hipertiroidizm ile ilişkili guatrlarda hormon seviyelerini normalleştirmek içinde ilaçlar kullanılabilir. Aşırı aktif tiroid bezi (hipertiroidizm) için; tiyonamidler olarak bilinen ilaç veya radyoiyot tedavisi olarak adlandırılan bir tür radyoterapi kullanılabilir.
  • Ameliyat. Hipertiroidizme neden olan nodüler guatrın olması durumunda, tiroid bezinin tamamını veya bir kısmı (total veya parsiyel tiroidektomi) alınabilir. Cerrahi yöntem aynı zamanda tiroid kanseri tedavisinde de kullanılmaktadır.
  • Radyoaktif iyot. Bazı durumlarda, aşırı aktif tiroid bezinin tedavisinde radyoaktif iyot kullanılır. Radyoaktif iyot, ağız yoluyla alınır ve tiroid hücrelerine zarar vererek kan dolaşımının üzerinden tiroid bezinize ulaşır. Tedavi, guatrın boyutunun küçülmesine neden olur, ancak deforme olan tiroid bezine de neden olabilir.

Selenyum Minerali Tiroid Dokusunu İyileştiriyor