Gökyüzünün Hükümdarı: Zeus

Zeus Kimdir?

Gökyüzüne hükmedersen, dünyaya hükmedersin. Yunan mitolojisinde bu güce bir tanrı hükmediyordu; Zeus

Kronos ile Rhea’nın son çocuğu, kadınların ve evliliklerin koruyucusu olan Hera’nın kardeşi ve kocasıdır. Gökle ilgili doğal güçlerin tümü Zeus’un üzerinde toplanmıştır; ışık, aydınlık, bulut, gök gürlemesi, şimşek, yıldırım… Homeros, Zeus’a “tanrılar ve insanların babası” adını verir. Tanrıça Rhea, Zeus’u doğurduğu zaman, çocuklarını ana karnından çıkar çıkmaz yutan kocası Kronos’tan kaçırmak için annesi Gaia’nın da desteğiyle, Zeus’u İda Dağına kaçırdı. Zeus’un yerine koca bir taşı beze sarıp Kronos’a verir; o da taşı yutar. Diğer anlatımlarda  ise Zeus’u bu süreçte Amalthea adlı bir keçi yetiştirdi. Titanlardan olan babası Kronos’un, Zeus’un sesini duymaması için bir grup asker çeşitli etkinliklerle sesini bastırdı. Kronos, babası Uranos’u nasıl alt edip egemenliği elinden almışsa, Zeus da ikinci kuşak tanrılarını yener ve üçüncü kuşak yani Olympos tanrılarının egemenliğini kurar.

Babası Kronos’a öbür kardeşleri; Hera, Poseidon, Hades, Hestia ve Demeter’i kusturur, sonra da Uranos’un yeraltına kapattığı devlerden gök gürültüsü, şimşek ve yıldırımı alır. Güçleri bir bir elinde toplayan Zeus, Olympos tanrılarının egemenliğini kurmaya koyulur. Bunun için Titanlar ile savaşı göze alır, yüz kollu devlerden gördüğü yardımla bu savaşı kazanır.

Zeus evrendeki yetkilerini kardeşleriyle paylaşır; kendisi göğü, yeri ve gökte krallığı alır, kardeşi Poseidon’a denizi, Hades’e de yeraltı ülkelerini verir. Zeus bundan sonra Titan soyundan gelen tanrıçalarla ve kendi kuşağından kardeşleriyle birleşip; Apollon, Artemis, Hermes, Persephone, Dionysos, Perseus, Minos, Mousalar, Astraea ve büyük Herakles başta olmak üzere birçok çocuğu olur. Zeus Hesiodos’un tabirine göre: Bilge, merhametli, adil, kaygısız, ihtiyatlı, öfkeli ve sinirlendiğinde çok acımasız  olduğunu yönündedir.

Zeus, Troya Savaşı’nda büyük bir rol oynar. İda Dağı’nın doruğu olan Gargaros Doruğu’ndan savaşı yönetir. Onun buyruğuyla, talih kimi zaman Akhaların, kimi zaman Troyalıların yüzüne güler.

Olympia Zeus Tapınağı, Atina’nın merkezinde Zeus için yapılan devasa bir tapınaktır. M.Ö. 6. yy’da Atinalı tiranlar döneminde yapımına başlanmış, Roma İmparatoru Hadrian (M.S. 2.  yy) döneminde tapınağın yapımı tamamlanmıştır.

Zeus, güçlü direnişlere göğüs gererek gücü elinde tutmasını bilmiştir. Antik çağlarda “kader” hariç, Zeus’tan daha güçlü bir kuvvet yoktu. Zeus’un kendisi bile kaderi yenememiş, ne kadar değiştirmek ya da ona başka bir yön vermek istese de onun emirlerine boyun eğmek zorunda kalmıştır. Tüm dünyada kabul gören ve Büyük İskender’in yükselişi ile birlikte popüler bir Tanrı haline gelen Zeus’un hesaba katmadığı bir kişi ortaya çıktı, Hz. İsa.

M.S. 1. Yüzyılda verdiği mesajlar, tüm dünyaya hızlıca yayılacak ve Yunan egemen tanrısını tahtından edecektir. Hristiyanlık gelip ölümden sonra başka bir hayat ve kurtuluş vaat edince, insanlara inanacakları bir şey vermiş ve kendisine birçok taraftar bulmuştur. Bu yeni dinin Akdeniz bölgesinde yayılmaya başlamasıyla, Zeus’un insanlar üzerindeki egemenliği etkisini yitirmeye başlamıştır. Sonuç olarak, ona tapan medeniyet, şimdi onu reddetmektedir.  Hristiyanlığın yükselişinden önce, Zeus efsanesi binlerce yıl boyunca Yunan dünyasını büyülemiş ve onu en korkulan ve saygı duyulan tanrı haline getirmiştir. Fakat o, insanlık tarihi üzerinde iz bırakan Yunanlı ya da başka millete mensup birçok kişiden sadece biridir. Bazıları hala bize tanıdık gelirler; Herkül, Hades, Medusa. Ve her birinin hikayesi, kayıp dünyaya açılan bir pencere, çözülmeyi bekleyen bir şifredir.

Kaynakça

  • Azra Erhat- Mitoloji sözlüğü
  • Homeros- Odysea