Edip CANSEVER

Hayatı

Şair (D. 8 Ağustos 1928, İstan­bul – Ö. 28 Mayıs 1986, İstanbul). İlk şiirlerini Ömer Edip Cansever adıyla yayımladı. Ticaretle uğraşan bir babanın üçüncü çocuğudur. 56. İlkokul (1940), Kumkapı Ortaoku­lu (1943), İstanbul Erkek Lisesi (1946) mezunu. Liseden sonra bir müddet Yüksek Ticaret Okulu’na devam etti; bir süre sonra bu okulu bıraktı ve babasının yanında çalışmaya başladı. Askerliğini yedek subay olarak Trakya’da Ömerli’de topçu teğmen olarak yaptı. Askerlik dönüşü babasından kalan turistik eşya ve halı ticareti işine devam etti. 1954 yılında Jak Salhoşfili’yle ortaklık kurdu. Ticari hayatını 1975 yılında noktalayarak kendini bütünüyle şiir çalışmalarına verdi.

Şiire çocuk yaşlarda ilgi du­yan Edip Cansever’in ilk şiiri, 1 Mart 1944’te İstanbul dergisinde çıktı. İstanbul, Yücel, Fikirler, Edebiyat Dünyası ve Kaynak dergilerinde yayımlanan ilk dönem şiirlerini İkindi Üstü (1947) adlı ilk kitabında topla­dı. 1951 yılında Salah Birsel ve Alp Kuran’la birlikte Nokta adlı bir dergi çıkardı. Nokta, sekizinci sayısında kapandı (15 Ocak 1951-15 Kasım 1951). Bundan sonra Yenilik, Yeditepe, Pazar Postası, Dost, a, Dönem, Yeni Dergi, Papirüs, Yazı, Hürriyet Gösteri, Sanat Olayı, Düşün ve Adam Sanat’ta şiir ve yazıları ya­yımlandı. Yazı hayatı boyunca çok az düzyazı yazdı. Kendisinin de sonradan pişmanlıkla andığı ilk kitabı İkindi Üstü’yle döneminin şairlerin­den ve eleştirmenlerden iyi not ala­madı. Orhan Veli, “Genç bir şairin, üstelik insana birçok umutlar veren bir şairin ilk çıkardığı kitap için kötü sözler söylemek istemem. Bununla beraber oldukça önemli bulduğum bir nokta üzerinde durmadan da edemeyeceğim. İkindi Üstü şairinin hoşlandığı birtakım olaylar buluna­bilir. Üstelik bunlar güzel şeyler de olabilir. Ama bunları anlatmakla şiir söylenmiş olmayacağını, bunların şi­irden ayrı şeyler olduklarını bu genç şairin düşünmesi lazım.” sözleriyle kitabı beğenmediğini ifade etti. Bu­nun üzerine Cansever ilk kitabını yok kabul ederek piyasadan toplattı. 1954’te yayımladığı ikinci kitabı Dirlik Düzenlik’e, ilk kitabındaki şiirlerinden sadece dördünü aldı. Bundan sonra, bütün şiirlerinin toplandığı kitaplarına ilk kitabından hiçbir şiirini almadı.

Şiire hece vezni ve Garip şiiri etkisinde başlayan Edip Cansever, 1950’li yılların ortalarına doğru Ece Ayhan, Turgut Uyar, Cemal Süreya ve Sezai Karakoç’un öncülük ettiği İkinci Yeni şiiri tarzında imge yoğun­luklu şiirler yazmaya başladı. Hikaye eder gibi bir söylem kullanmasına karşın imgeyi aynı zamanda şiirin bütününe yayarak oluşturduğu şiir­lerle İkinci Yeni şiir akımının büyük ustalarından biri oldu. Bodrum’da tatil yaptığı dönemde, geçirdiği beyin kanaması sonucu getirildiği İstanbul’da hayatını kaybetti. Henüz 19 yaşında iken evlendiği Mefharet Hanım’la evliliğinden Nuran ve Ömer isimli iki çocuk sahibiydi.

1957’de yayımlanan Yerçekimli Karanfil adlı kitabıyla 1958 Yeditepe Şiir Armağanı’nı, 1976’da yayımlanan Ben Ruhi Bey Nasılım’la 1977 Türk Dil Kurumu Şiir Ödülünü, 1981’de bütün şiirlerini bir araya getiren Ye­niden adlı kitabıyla da 1982 Sedat Simavi Edebiyat Ödülü’nü kazandı. Bütün eserleri ölümünden sonra ye­niden basıldı.

Eserleri

Şiir

  • İkindi Üstü (1947)
  • Dirlik Düzen (1954)
  • Yerçekimli Karanfil (1957)
  • Umutsuzlar Parkı (1958)
  • Petrol (1959)
  • Nerde Antigone (1961)
  • Tragedyalar (1964)
  • Çağrılmayan Yakup (1969)
  • Kirli Ağustos (1970)
  • Sonrası Kalır (1974)
  • Ben Ruhi Bey Nasılım (1976)
  • Sevda ile Sevgi (1977)
  • Şairin Seyir Defteri (1980)
  • Yeniden (Bütün şiirleri, 1981)
  • Toplu Şiirler (1982)
  • Bezik Oynayan Kadınlar (1982)
  • İlkyaz Şikâyetçileri (1984)
  • Oteller Kenti (1985)
  • Yerçe­kimli Karanfil (Bütün Şiirleri – I, 1990)
  • Şairin Seyir Defteri (Bütün Şiirleri – II, 1990)
  • Seçme Şiirler (haz. Memet Fuat, 1997)
  • Karanfil Elden Ele (Seçme şiirler, 2002)
  • Sonrası Kalır (Bütün şiirleri, 2005)

Kaynakça

IŞIK, İhsan. Ünlü Edebiyatçılar (Türkiye Ünlüleri Ansiklopedisi. C. 4, s. 111-112). Ankara: Elvan Yayınları, 2013.