Ece Ayhan

Hayatı

Şair ve yazar (D. 1931, Muğla – Ö. 12 Temmuz 2002, İzmir). Tam adı Ece Ayhan Çağlar’dır. Şiir ve yazılarında Ece Ayhan adını kullandı. İlk şiirleri arasında Ece Ayhan Çağlar imza­lı şiirleri de bulunmaktadır. 1940 yılında ailesi İstanbul’a göçtü. İlk ve ortaöğrenimini İstanbul’da tamam­ladı. Hırka-i Şerif İlkokulu, Zeyrek Ortaokulu ve İstanbul Atatürk (Be­yoğlu) Erkek Lisesinden (1953) mezun oldu. 1954-55 ders yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesine kaydoldu. Siyasaldan 1959 yılında mezun oldu. 1962-66 arası çeşitli ilçelerde kaymakamlık yaptı. 1962-63 yıllarında Sivas’ın Gürün ve Çorum’un Alaca ilçelerin­de, 1965-66 yıllarında Denizli’nin Çardak ilçesinde, kaymakamlık ve belediye başkanlığı yaptı. Hak­kında açılan bir soruşturmadan dolayı, 1966 yılında kaymakamlık görevine son verildi. Görevden alı­nışının akabinde bir süre Meydan Larousse ansiklopedisinde çalıştı. Sinematek ve Yeni Sinema dergi­lerinde müdürlük yaptı. Ağaoğlu ve E Yayınlarında redaktör olarak çalıştı.

1976-78 yıllarında değişik aralıklarla, beynindeki urun ameli­yatla alınması ve tedavi maksadıy­la İsviçre’ye gitti. Ameliyatını ünlü cerrah Gazi Yaşargil gerçekleştirdi. Ameliyatında yüzünün bir yanı ve oradaki sinirler kesildiği için yüzü­nün bir yanı inmeli ve çarpık bir gö­rünüm aldı. 1990 yılında geçirdiği bir kalp krizinden sonra kısmi felç geçirdi. Bu tarihten itibaren konuş­ma güçlüğü çekmeye başladı.

İsviçre dönüşü bir süre Bodrum’da yaşayan Ece Ayhan, 1990 yılından itibaren Çanakkale’ye yerleşti. İsviçre’ye dostlarının yar­dımıyla gidebilen Ece Ayhan, me­muriyetten ayrıldıktan sonra da dostlarının yardımıyla geçindi. 1995 yılında çeşitli hastalıklardan dolayı hastaneye kaldırıldı. Bu tarihten itibaren hastaneler Ece Ayhan’ın hayatında önemli bir yer tuttu. Son yıllarda yüksek tansiyon, böbrek ve kalp yetmezliğinden kaynaklanan sorunları arttı.

Ölümünden sekiz ay önce İzmir Gürçeşme Huzurevi’nde kalmaya başlamıştı. 12 Temmuz 2002’de kalp yetmezliği sebebiy­le kaldırıldığı İzmir Büyükşehir Belediyesi Eşrefpaşa Hastane­sinde hayatını kaybetti. Mezarı Çanakkale’nin Eceabat ilçesinin Yalova köyündedir.

Sanat Hayatı ve Edebi Kişiliği

Tarihsel sıralama itibariyle İkinci Yeni’ye Sezai Karakoç, Ce­mal Süreya, Turgut Uyar ve Edip Cansever’den sonra katıldı. Yaz­dığı şiirlerle kendine İkinci Yeninin ustaları arasında hatırı sayılır bir yer açtı. Daha ilk kitabıyla birlikte kendine ait bir şiir dili kurdu. “Sıkı Şiir” ve “Sivil Şiir” olarak adlandır­dığı İkinci Yeniyi parasız yatılıların kurduğunu sık sık tekrarladı. Para­sız yatılıyla başta Sezai Karakoç olmak üzere Cemal Süreya ve Turgut Uyar’ı kastetti. İkinci Yeni şairleri arasında açık sözlülüğüyle dikkat çekti. Yazı ve söyleşilerin­de İkinci Yeniyi tek başına Sezai Karakoç’un kurduğunu, akıma Tur­gut Uyar ve Edip Canever’in son­radan gelerek katıldıklarını, Cemal Süreya’nın bütün şiiri boyunca Or­han Veli etkisinden kurtulamadığını söylemişti.

1957 yılında Pazar Postası’nda İdris Damsarsar ve İdris D. müstearıyla yazılar yazan Ece Ayhan’ın ilk şiiri Şubat 1954’te Türk Dili dergisinde yayımlandı. Şiir ve ya­zıları bugüne değin Varlık, Yenilik, Seçilmiş Hikâyeler, Pazar Postası, Yeditepe, Papirüs, Yeni Dergi, Çağdaş Şehir, Hürriyet Gösteri, Gergedan, Sonbahar ve Öküz dergilerinde yayımlandı. Hakkında yazılan yazılar Orhan Kâhyaoğlu tarafından derlenerek Mor Külhani adıyla yayımlandı. Ayrıca Ludingirra dergisi hakkında özel sayı yaptı.

Eserleri

Şiir

  • Kınar Hanım’ın Deniz­leri (1959)
  • Bakışsız Bir Kedi Kara (1965)
  • Ortodoksluklar (1968)
  • Devlet ve Tabiat ya da Orta İki­den Ayrılan Çocuklar İçin Şiirler (1973)
  • Yort Savul (Bütün şiirleri, 1977)
  • Zambaklı Padişah (1981)
  • Çok Eski Adıyladır (1982)
  • Çanakkaleli Melahat’a İki El Mektup ya da Özel Bir Fuhuş Tarihi (1991)
  • Son Şiirler (1993)
  • Sivil Şiirler (1993)
  • Bütün Yort Savullar (Bütün şiirleri, genişletilmiş 2. bas. 1999)

Deneme

  • Şiirin Bir Altın Çağı (1993)
  • Sivil Şiirler (1993)
  • Aynalı Denemeler ya da Yalınayak Bir Türkçeyledir (1995)
  • Dipyazılar (Haz. Ceyda Akaş, 1996)
  • Sivil Denemeler Kara (1998)
  • Bir Şiirin Bakır Çağı (2002)
  • Öküz’lemeler (2004)

Söyleşi

  • Yalnız Kardeşçe (1984)
  • Kolsuz Bir Hattat (1987)
  • Hay Hak! Söyleşiler! (2002)

Anı

  • Defterler (1981; gen. yeni bas. Yeni Defterler adıyla, 1984; iki kitabın gen. Bas. Başıbozuk Günceler adıyla, 1993)

Anlatı

  • Morötesi Requiem Ağzıbozuk Bir Minyatür (1997)

Mektup

  • Hoşça Kal (İlhan Berk’e mektuplar, 2004)

Kaynakça

IŞIK, İhsan. Ünlü Edebiyatçılar (Türkiye Ünlüleri Ansiklopedisi. C. 4, s. 146). Ankara: Elvan Yayınları, 2013.