Derin Ven Trombozu Nedir?

Derin Ven Trombozu

Derin ven trombozu (DVT), vücudun derinlerinde bulunan bir damarda kan pıhtısı oluştuğunda ortaya çıkan ciddi bir durumdur. 

Genellikle uyluk veya alt bacakta oluşur ancak vücudun diğer bölgelerinde de meydana gelebilir. 

Derin Ven Trombozu Belirtileri

Derin ven trombozu’nun semptomları hastalığı yaşayan kişilerin yaklaşık yarısında görülür. Yaygın semptomlar şunlardır:

  • Ayakta, ayak bileğinde veya bacakta şişme (bu şişmeler genellikle tek tarafta olur).
  • Baldırda başlayan ve tüm bacağı etkileyen kramp ağrısı
  • Ayak ve ayak bileğinde şiddetli ağrı
  • Etkilenen bölgede cildin solması kırmızımsı veya mavimsi bir renge dönüşmesi
  • Ağrılı bölgedeki cildin ısınması

Derin ven trombozu koldan veya bacaktan akciğere hareket ettiğinde pulmoner emboli oluşabilir. Akciğerdeki bir arter bloke olduğunda, hayatı tehdit eden bir durum ortaya çıkabilir. Pulmoner emboli belirtileri;

  • Nefes almada zorluk
  • Düzensiz veya hızlı kalp atışı
  • Göğüs ağrısı veya rahatsızlığı, genellikle derin nefes alırken
  • Kan tükürme
  • Düşük tansiyon, bayılma veya hafif baş ağrısı
  • Kaygı veya öfke hali

Derin Ven Trombozu Nedenleri

DVT’ye kan pıhtısı neden olur. Pıhtı bir damarı tıkar ve vücudun kan dolaşımını engeller. Pıhtılaşma çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilir. Bunlar:

  • Yaralanma: Bir kan damarının duvarında meydana gelen hasar, kan akışını daraltabilir veya engelleyebilir. Sonuç olarak bir kan pıhtısı oluşabilir.
  • Ameliyat: Kan damarları ameliyat sırasında hasar görebilir, bu da kan pıhtısının gelişmesine yol açabilir. Ameliyattan sonra az hareket eden veya hiç hareket etmeyen yatak istirahati kan pıhtısı geliştirme riskini de artırabilir.
  • Hareket kabiliyeti veya hareketsizlik: Çok oturma sonucunda özellikle alt kısımlara kan toplanabilir. Uzun süre hareket edilmemesi sonucunda da bacaklarda kan akışı yavaşlayabilir. 
  • Bazı ilaçlar: Bazı ilaçlar kanda pıhtı oluşturma şansını arttırır.
  • Sigara içmek: Sigara kanın pıhtılaşmasını ve dolaşımını etkiler, bu da DVT riskinizi artırabilir.
  • Kanser: Bazı kanser türleri kanın pıhtılaşmasına etki eden maddeleri arttırır. Bazı kanser tedavi formları da kan pıhtılaşma riskini artırır.
  • Kalp yetmezliği: DVT ve pulmoner emboli riskini artıran bir diğer unsur kalp yetmezliğidir. Kalp yetmezliği olan kişilerin kalp ve akciğer fonksiyonları sınırlı olduğundan, küçük bir pulmoner emboli dahi semptomlar belirginleşir.
  • Enflamatuar barsak hastalığı: Crohn hastalığı veya ülseratif kolit gibi bağırsak hastalıkları DVT riskini artırır.
  • Yaş: 60 yaş üstü kişilerin DVT riski daha yüksektir.

Derin Ven Trombozu Tedavisi

Derin ven trombozu (DVT) ciddi bir tıbbi durumdur. DVT tedavilerinde asıl amaç pıhtı oluşumunu engellemektir. 

İlaç

Kan sulandırıcı heparin, warfarin (Coumadin), enoksaparin (Lovenox), fondaparinux (Arixtra) gibi ilaçlar reçete edilebilir. Bu ilaçlar kanın pıhtılaşmasını zorlaştırır. Ayrıca mevcut pıhtıları mümkün olduğunca küçük tutar ve daha fazla pıhtı gelişme olasılığını azaltır.

Kan sulandırıcılar işe yaramazsa veya ciddi bir DVT vakası oluşursa, trombolitik ilaçlar reçete edilebilir. Üst ekstremite DVT’si olan kişiler de bu ilaçlardan faydalanabilir. İntravenöz yoluyla alınan trombolitik ilaçlar pıhtıları parçalar. 

Varis Çorapları

Yüksek riskli DVT’ler için kompresyon çorapları giymek şişmeyi önleyebilir ve pıhtıyı önleyebilir.

Filtreler

Kan sulandırıcı alınamıyorsa karın bölgesindeki büyük bir damara filtre yerleştirilir. Vena kava adı verilen filtre, akciğerdeki arterlerde pıhtılaşmayı engelleyerek pulmoner emboli oluşumunu önler.

Ancak filtrelerin riskleri de bulunur. Çok uzun süre kalırlarsa, kendisi de DVT’ye neden olabilir. Tromboembolizm riski azaltılana ve kan inceltici ilaçların kullanım riski ortadan kalkana kadar kullanılmalıdır.

DVT Ameliyatı

Kolda veya bacakta oluşan DVT pıhtısı için ameliyat önerilebilir. Bu genellikle sadece doku hasarı gibi ciddi sorunlara neden olan çok büyük kan pıhtılarında önerilir.

Vasküler cerrahın iki seçeneği vardır:

  • Pıhtıların bulunduğu damara erişip pıhtıtomi olarak bilinen bir prosedürle pıhtı çıkarılabilir.
  • DVT bölgesinde “pıhtı bozucu” olarak da adlandırılan bir TPA trombolitik ilaç kullanabilir.

Cerrahi yöntemin riskleri ise enfeksiyon, kan damarı hasarı ve aşırı kanamadır.

Derin Ven Trombozu’nda Beslenme

  • Bu hastalar kan sulandırıcı ilaçlar kullandıklarından K vitamininden fakir bir beslenmeyi tercih etmelidirler.
  • Brüksel lahanası, karnıbahar, kıvırcık, kırmızı turp, soya fasulyesi, sığır karaciğeri, marul, yeşil soğan tüketilmemelidir. Yeşil çay, mercimek, kanola yağı, ısırgan otu, nohut yine yüksek K vitamini içeren besinlerdir.
  • Karalahana, ıspanak, pazı, asma yaprağı, dereotu, roka, maydonoz, nane yine yüksek K vitamini içeren besinlerdir.
  • Omega 3 ten zengin balıklardan haftada 1 kez olarak tüketilebilirler. Mısırözü yağı, zeytinyağı, kaymaksız süt-yoğurt,reçel,haftada 2 gün olmak kaydıyla sınırlı ve önerilen ölçülerde dana eti tüketilebilir. Yağsız beyaz peynir veya çökelek de tüketilebilecek besinler arasındadır.
  • Kaymak, krema, mayonez, yaş pasta, hazır meyve suları, maden suyu, kola, ördek-kaz eti, fazlaca tuz ve tuzlu besinler tüketilmemesi gerekenler arasındadır.
  • Derin Ven Trombozu rahatsızlığında beslenmeye ve kullanılan ilaçlara dikkat edildiğinde riskler en aza inebilmektedir.