Deri Yolma Bozukluğu

Deri Yolma Bozukluğu Nedir?

Deri yolma bozukluğu, dermatolojik bir problem olmamasına rağmen, cildin aşırı ve tekrarlayıcı şekilde yolunması davranışıdır. Doku tahribatına yol açan bu davranış; küçük bir sıyrık, nasır veya sivilce gibi deri lezyonlarının yolunması ile başlar. Başlangıçta sorun olarak görülmeyen bu davranış, zamanla hastalık haline gelir ve kişi artık toplu iğne veya kesici aletler kullanmaya yönelir. Böylece cilde verilen zararlar da ağırlaşabilir. Deri yolma bozukluğuna sahip kişiler, bir süre sonra içekapanıklaşabilir ve suçluluk, utanma gibi duygu-durumların içerisine girebilir. Genellikle büyüme çağında başlayan ve kronikleşen bu davranış erkeklere oranla kadınlarda daha sık görülmektedir.

Deri yolma bozukluğu yaşayan kişiler sıklıkla kaygı, iç sıkıntı, çökkünlük ve korku gibi duygular yaşar. Çözümünde zorluk yaşanılan bir sorun karşısında dudakların ısırılıp soyulması, bu durumun önemli örnekleri arasındadır. Yolma sırasında ya da sonrasında canları yansa dahi, derilerini soyarken haz aldıklarını ifade eden kişiler yok değildir. Deri soyma, kronik bir davranıştır ve saatlerce sürebilir. Yolmanın nedenleri, deri yolmaya eşlik eden duygular, deri yolmanın yol açtığı sonuçlar ve yolma davranışının ne kadar sürdüğü gibi etkenler, davranışın boyutunun patolojik olup olmadığını belirleme konusunda önemlidir. Normal yolma davranışından farklı olarak, psikojenik deri yolma yineleyicidir ve deride ciddi biçimde hasara, hatta hayati tehlike oluşturacak sonuçlara neden olabilir. Deri yolma bozukluğu olan kişiler, utanmaları ya da iyileşemeyeceklerini düşünmeleri nedeniyle dermatolog ve ya psikiyatristlere nadiren başvururlar.

Bu davranış kendisini farklı durumlarda gösterebilir. Cilt hastalıkları ve bağışıklık sistemi bozuklukları gibi kişinin cildinde duyduğu gerçek bir rahatsızlığı, bir alet ya da tırnakları ile yolarak gidermeye çalışması sonucu oluşabilir. Bazen de hastalığın altında yatan sebep, bedendeki hayali bir kusur ile uğraşıp durma biçiminde seyreden vücut dismorfik bozukluk, takıntı hastalığı, vücudun önceden kullanılan eroin gibi bir maddeyi arıyor olması ya da şizofreni gibi başka psikiyatrik hastalıklar olabilir.

Araştırmalar sonucunda, bazı hayvanlarda da kendini tırnaklama, vücudunun belli bölgelerini çiğneme gibi kendine zarar verme davranışlarının bulunduğu görülmüştür. Unutulmamalıdır ki yolma davranışı, bilinçsiz olarak başlar ancak belli bir süre geçtikten sonra bilinçli hale gelir. Birçok kişi, yolma davranışını bir başka kişinin dikkatini çekene kadar sürdürür. Çoğu zaman da kişi, cildi kanayana kadar yolma eylemini gerçekleştirdiğinin bilincinde değildir.

Kaynaklar

  • https://www. e-psikiyatri. com/Cilt-Yolma-Hastaligi-nedir
  • Deri Yolma Bozukluğu, Pınar Çetinay Aydın, Leyla Gülseren (Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar-Current Approaches in Psychiatry 2014; 6(4):401-428 doi: 10. 5455/cap. 20140425062934)

Suzan KARA’nın diğer yazıları için tıklayınız…