Demir, aslında birçok besinde bulunabilen bir mineraldir. Vücut demiri üretemez; besinlerle aldığımız demir minerali, biyolojik süreçte emilime uğrar ve vücutta kullanılır. Bu nedenle günlük beslenmemizde mutlaka demir içeren besinlere yer vermeliyiz. Vücut, besinlerle aldığı demirin fazlasını depolar. Beslenme yolu ile yeterli miktarda alınamaması ya da aşırı kan kaybı durumlarında vücudun demir deposu tükenebilir. Bu duruma ‘demir eksikliği anemisi(kansızlık)’ denir. Demir eksikliği anemisi (kansızlık) halk arasında sıkça duyduğumuz -özellikle kadınlarda daha sık görülen- bir durumdur. Demir eksikliği olup olmadığını, basit bir kan testi ile öğrenmek mümkündür. Demir eksikliğinin nedenleri; vücudun emilim bozukluğu ya da yetersizliği, regl ve doğum anındaki aşırı kan kayıpları, gebelik, ameliyat vb. cerrahi operasyonlardaki kan kayıpları ve yetersiz beslenme olarak sıralanabilir. Özellikle bazı gruplardaki bireyler demir eksikliği riskine karşı izlenmelidir. Bu gruplar; gebe ve emzikliler, çocuklar, aşırı adet kanaması geçiren kadınlar, sık doğum öyküsü olan kadınlar ve yaşlılardır.

Demir eksikliği anemisinin vücutta başlıca belirtileri:

1- Yorgunluk ve halsizlik

2- Konsantrasyon güçlüğü

3- Gerginlik hali

4- Nefes darlığı

5- Cilt renginde açıklık, dişeti kanamaları

6- Toprak ve buz gibi maddeleri yeme isteği

7- Dil yapısı ve renginde bozukluk, kızarıklık

Tedavisi ise doktor tarafından önerilen ilaca ek olarak doğru beslenme ile sağlanabilir.

Peki hangi besinler demir açısından zengindir?

1- Et(özellikle kırmızı et)

2- Kurubaklagiller (özellikle yeşil mercimek)

3- Yumurta

4- Sakatatlar (özellikle karaciğer)

5- Sebzeler (ıspanak,lahana,pazı,tere,roka,maydonoz vb. yeşil yapraklı sebzeler)

6- Tahıllar

7- Kuru yemişler

8- Kuru meyveler

9- Pekmez

 

Demir eksikliğinde beslenme tedavisinde pekmez tek başına asla yeterli olmayacaktır.

100 gr kırmızı et 2-3 mg demir içerir.

100 gr karaciğer yaklaşık 8 mg demir içerir.

4 yemek kaşığı kurubaklagil yemeği yaklaşık 4 mg demir içerir.

1 gr pekmez 1 mg demir içerir.

Yukarıdaki verilerden de anlaşılacağı üzere pekmezden daha yüksek demir içeriğine sahip besinler vardır. Yani günlük beslenmede besin grupları arasında yeterli ve dengeli ölçüde bir dağılım yapmak gerekir. Bu konuda yardım alınabilecek en doğru kişi diyetisyen olacaktır.

Vücutta demir emilimini artırabilmek için:

1- Kahvaltıda yumurtanın yanında yeşillik tüketilmelidir.

2- Et yemeklerinin yanında bol limonlu salata tüketilmelidir.

3- Kurubaklagil yemeklerinin yanında salatalara yer verilebilir.

4- Ceviz, fındık gibi kuruyemişler(çiğ tüketilmeli) ile birlikte portakal, mandalina, kivi vb. meyveler tüketilebilir.

Bu şekilde daha uygun ve gayet sağlıklı ana ve ara öğünler planlanabilir.

Vücutta demir emilimini azaltan bazı etkenler:

1- Emilim bozukluğu

2- Fazla çay kahve tüketimi

3- Proteinden fakir diyetler

4- Antiasitler (mide rahatsızlıklarında kullanılan bazı ilaç grupları)

Sağlıklı günler dilerim…

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

1 + 16 =