De Ja Vu ve Jamais Vu

Hemen hemen hepimiz de ja vu ve jamais vu denilen olgular yaşamışızdır. Beynimizin bize oynadığı bu oyuna gelin hep birlikte bakalım.
Deja Vu yaşanılan bir olayı önceden yaşamışlık veya görülen bir yeri görmüşlük hissinin uyanmasıdır. Fransızca; ‘’deja’’ kelimesinin anlamı ‘’daha önceden’’ demektir. ‘’Voir’’ kelimesi ise görmek anlamına gelir. ‘’Voir’’ kelimesinin geçmiş zamanda kullanımı ‘’vu’’ ile ifade edilir. Deja vu kelime öbeği buradan gelmektedir.
Deja vu ile ilgili birçok söylem bulunmaktadır. Kimilerine göre reenkarnasyon ile ilgili iken kimilerine göre beyindeki algı sorunu ile alakalıdır. Bu durumu yaşayanlar hiç yaşamadıkları bir olayı önceden yaşamış kadar büyük bir benzerlik içinde deneyimledikerinden bahsederler.

Deja vu nun psikoljik olarak nedenlerine gelecek olursak; Beynin yorgunluk veya diğer sebeplerden dolayı görüntü ve ses gibi bir olguyu, olması gereken anda değil daha sonra algıyalabilmesinden kaynaklanacağı belirtilmiştir. Bir diğer neden ise beynin sağ ve sol lobu arasındaki gecikme süresi olması olarak karşımıza çıkar. Geç algılayan lob, bu olayın daha evvel yaşandığı hissine kapılabilir. İnsanların yarısı en az bir defa deja vu hissine kapılmış ve çoğuda ne zaman olduğunu unutmuştur.

Deja vu hissi sürekli oluyor ise hastalık belirtisi olabilir. Sık yaşanması bir tür sara hastalığının belirtisidir. Bu durumun küçük yaşta farkedilmesi anında hemen bir doktora başvurmak gerekli ve önemlidir.
Deja vu durumunun siyah ile beyaz kadar zıttı durumu ise Jamais Vu olarak adlandırılır. ‘’Jamais’’ kelimesi hiç anlamına gelir. Yani ‘’hiç görülmedi’’ manasına gelmektedir. Yaşanan ve bilinen bir durumun kişiye tamamı ile yabancı gelmesi olayıdır. Deja vu ile benzer sebeplere dayanmaktadır. Aile bireylerinin kişiye yabancı gelmesi, kendi isminin kişiye yabancı gelmesi ve aynaya bakıldığında kişinin kendisine dahi yabancı gelmesi Jamai Vu ya verilebilecek örneklerdir.
Deja Vu ve Jamais Vu yaşayan kimseler bu durumun ne olduğunu bilemedikleri zaman kendilerini diğer insanlardan çok farklı görebilirler ve aslını öğrendiklerinde haya kırıklığına uğrayabilirler. Beynimiz ve psikoljimizizn ne kadar karmaşık olduğunu düşününce bu tarz durumlarla karşılaşabilmemiz olasıdır.

 

Fehmi YAMAN