Çölyak Hastalığı ve Beslenme

Çölyak Hastalığı Nedir?

Çölyak hastalığı ince bağırsağın glütene karşı oluşturduğu intoleransı, alerjisidir. İnce bağırsakta villus olarak adlandırılan vitamin ve minerallerin emilimini sağlayan küçük, ince uzun çıkıntılar sayesinde emilim gerçekleşir. Çölyak hastalığında bu villuslar zamanla düzleşerek vitamin ve mineralleri emilemez hale getirir. Bunun sonucunda beslenme yetersizliği ve ardından hastalık belirtileri ortaya çıkar.

Çölyak Hastalığının Tedavisi Nedir?

Çölyak hastalığı veya glüten enteropatisi olarak adlandırdığımız bu hastalıkta tedavi ömür boyu glütensiz beslenmedir. Glutene alerjisi olan bu bireylerden hepsinde olmamak kaydıyla birçoğunda laktoz intoleransı da gelişebilmektedir.  Bu konuda da kişinin dikkatli olması gerekmektedir. Ülkemizde kilogramında 20 mg’dan daha fazla gluten içermeyen gıdalar glutensiz gıda olarak kabul edilmektedir.

Gluten İçeren Besinler Nelerdir?

Buğday, arpa, yulaf ve çavdardan uzak sıkı bir diyete ihtiyaç vardır. Ancak pirinç ve mısır rahatlıkla tüketilebilmektedir. Un, ekmek, bulgur, irmik, şehriye, kuskus, kepek, simit, kraker, kek, börek, poğaça, pasta, kurabiye gibi unlu mamüller, glüten içeren hazır ketçap, mayonez, sirke, dondurma külahı, unlu tatlılar, galeta ununa bulanmış herhangi bir gıda, malt kullanılan içecekler, glüten ilave edilen hazır soslar, un ilave edilen çorbalar, glüten içeren sakız ve çikolatalar yasaklar listesindedir. Tuzlu ve soslu kuruyemişler glütenle yapıştırıldığı için uzak durulmalıdır. Ancak çiğ olarak tüketilmesinde bir sakınca yoktur. Küçük bir detay olarak kağıt bardaklarda da glüten bulunmaktadır. Kağıt bardak yerine cam veya plastik tercih edilmelidir.

Gluten İçermeyen Serbest Besinler

Mısır, pirinç, kestane unu, soya unu, karabuğday, kinoa, nohut unu, patates, üzüm çekirdeği unu, yumurta, reçel, evde çekilmiş güvenli baharatlar, bal, una batırılmamış balık, kırmızı et ve tavuk, tüm sebze, meyve ve katkısız yağ çeşitleri, tüm bakliyatlar yani fasülye, mercimek, nohut, barbunya, soya fasülyesi, börülce serbest olan yiyeceklerdir.

Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

Glutensiz diyetin en önemli noktalarından biri “besin etiketi okuma alışkanlığı” kazanmaktır. Dışarıda paket olarak satılan tüm yiyeceklerin içeriğine bakılması şarttır. Etiketi olmayan ürünler kesinlikle tüketilmemelidir.

Paketli alınan gıdaların üzerinde GLUTEN FREE amblemi aranmalıdır.

Doğal gıdalara yönelmeli, çoğunlukla işlenmemiş besinler tercih edilmeli ve risk en aza indirilmelidir.

Dışarıda yenen bir yemeğin içeriği mutlaka ayrıntılı bir şekilde sorgulanmalıdır.

Buğday unu karıştırılmış mısır ve pirinç ununa dikkat edilmelidir.

Yemeklerin pişirilme ve hazırlık aşamasında birbiriyle temasına dikkat edilmeli, gluten içermeyen besinler gluten içeren besinler ile yan yana gelmemelidir.