Çocuklarda Peygamber Tasavvuru

Peygamber kavramı ve peygamber tasavvuru çocukluk dönemindeki din eğitiminin en önemli unsurlarından biridir. Öğretim sıralaması ise Allah inancından sonra olmalıdır. Peygambere iman Allah’a imanı pekiştirmesi ve Allah’ın daima inanan insanların yanında olması yönüyle destekleyicidir. Kuran’da birçok peygamberin hayatının anlatılması, Allah’ın insanlara yardım etmesi ve bazı müdahalelerde bulunması, Allah – insan ilişkisinin somut göstergelerinden biridir.

Çocukların peygamberlik inancı konusunda merak ettikleri sorular genel olarak şu şekilde sıralanabilir:

  • Peygamber kimdir?
  • Kimler peygamber olur?
  • Peygamberler nerededir?
  • Peygamberler Allah’la konuşur mu?
  • Peygamberler Allah’ı görür mü?
  • Peygamberler niçin vardır?
  • Peygamberlerin sihirli güçleri var mıdır?
  • Peygamberler insan mıdır?

Din eğitiminde temel noktalardan biri kavram öğretimidir. Peygamber ve peygamberlik tasavvuru çocukların zihninde oluşturulurken bu kavramı açmak ve bu konuda bilgi vermek gerekir: “Peygamberler, ilahi mesajı insanlara ulaştırmak için seçilmiş özel insanlardır. Sonradan belirlenen ve kişinin seçim hakkına bırakılan bir görev değildir.” Zihinde oluşmaya başlayan bu bilgilerden yola çıkarak yukarıdaki gibi, gelebilecek sorulara karşı hazırlıklı olunmalı, parçadan bütüne doğru bir yol izlenmelidir. Peygamber tasavvuru çocukta küçük yaştan itibaren gelişmeye başlar ve böylece hayatına dahil olur. Özellikle Hz. Peygamber’in çocukluğunun tüm yönleri ile anlatılması çocuğun dini gelişim süreci açısından oldukça etkilidir. Çünkü peygamberin yaşamı çocuğa “neyin değerli olduğu ve ne için mücadele edilmesi gerektiği” konusunda önemli bir model sunar. Hz. Peygamberin bir yetişkin olarak çocuklarla ilişkisi de bu dönem çocuklarının dini gelişimlerine önemli katkı sağlar.

Çocukların gelişimsel özellikleri göz önünde bulundurulmalı ve peygamber anlatımında şu sıralama dikkate alınmalıdır:

  • Peygamberimizin ve diğer peygamberlerin çocukları
  • Peygamberlerin çocuklarla ilişkisi
  • Peygamberlerin çocuklarla ilgili davranışlarını anlatan örnekler
  • Peygamberlerin hayatlarının yaşa göre detaylandırılması
  • Peygamberlerin verdiği mücadeleler

Çocukların hayali ve kurgusal yönleri oldukça geliştiği için tamamen soyut ve mucize anlatımından kaçınmak gerekir. Mucize anlatımına soyut dönemde başlanmalıdır. Onun yerine, günlük hayat içerisinde model olacak bir peygamber tasavvuru oluşturulmalıdır. Bu sayede hem Allah’a olan güven desteklenir hem de insanları koruyan ve gözeten, iyilik uğruna mücadele eden sağlıklı bir peygamber imajının oluşmasına katkı sağlanır. Peygamberlerin sosyal hayatın içinde yaşayan, diğer insanlardan farklı olarak vahiy (ilahi mesaj) aldığı, hem yaşadığı topluma hem de sonraki toplumlara rehber olarak gönderildiği olgusu, çocukluk döneminde yerleştirilmelidir.