Ceyhun Atuf KANSU

Hayatı

Şair ve yazar (D. 7 Aralık 1919, İstanbul – Ö. 17 Mart 1978, Ankara). Kü­çük yaşta annesini yitirdi, 1921 yılında babasıyla Ankara’ya gitti. Ankara Gazi Lisesini (1938) ve İstanbul Üniversitesi Tıp Fakülte­sini (1944) bitirdi. Ankara Numune Hastanesinde çalıştı ve aynı yerde çocuk hastalıkları uzmanı oldu. O yıllarda Ankara’nın gecekondu semtlerinde halk çocuklarına ücretsiz olarak hizmet verdi. Turhal Şeker Fabrikasında (1948), An­kara Şeker Fabrikasında (1959), Şeker Fabrikaları Genel Müdürlüğü merkez teşkilatında 1978 yılına ka­dar hekim ve Sağlık İşleri Müdürü olarak çalıştı. Türk Dil Kurumunda görevler üstlendi, Ankara Radyo­sunda Kurtuluş Savaşı, Atatürk ve dil konularıyla ilgili konuşmalar, tıp terimlerinin Türkçe karşılıkla­rını bulma çalışmaları yaptı. Kalp yetmezliği sonucu öldü.

Sanat Hayatı ve Edebi Kişiliği

İlk şiiri olan Bahar Rüzgârı, lise yıllarında arkadaşlarıyla birlikte okulda çıkardıkları Filiz dergisinde (15 Ocak 1938) yayımlanmıştı. İnkılapçı Gençlik, Ülkü, Yücel, Millet, İstanbul (1938-44) gibi dergilerde, biçim ve içerik olarak halk şiiri ge­leneğine bağlı şiirler yazdı. Daha sonra çağdaş şiir anlayışını benimseyerek, Varlık, Ataç, Yön, Papirüs, Türk Dili, Oluşum, Türkiye Yazıları gibi dergilerde coşkulu bir söyleyişi olan toplumsal konulu şiirlerle gö­ründü. Varlık ve Seçilmiş Hikâyeler dergileri ile Vakit ve Ulus gazete­lerinde hikâyeleri, Cumhuriyet ve Barış gazeteleri ile İlgaz ve Özgür İnsan dergisinde toplumsal konuları işleyen denemeleri yayımlandı, Ço­cuk dergisinde masallar yazdı. Ayrı­ca, bu yayın organları başta olmak üzere, yazıları ve şiirleriyle pek çok fikir ve sanat dergisinde yer aldı.

Ceyhun Atuf Kansu; şiirleri, denemeleri ve radyo konuşmalarıyla ünlüdür. Şiirlerinde ve yazıla­rında Anadolu insanının dertlerini, acılarını, sevinçlerini ve mutluluk­larını, özlemlerini ve yalnızlıklarını; kısaca söylemek gerekirse, Anado­lu insanının zor yaşama koşullarını yansıtan, toplumculuğu ana izlek edinen, Kurtuluş Savaşı’nı anlatan şiirler ve yazılar yazdı. En çok da temizliğin, kirlenmemişliğin simgesi saydığı çocukları konu edindi. Eserlerinde bir yandan yurt sevgi­sini işlerken, diğer yandan evrensel bir anlayışla, dünyadaki bağımsız­lık ve özgürlük hareketlerini konu edindi. Onun eserlerinde doğa sevgisi de öne çıkan başlıca izleklerden biridir. Ceyhun Atuf Kansu, dünya görüşü ile sanatını doğanın ve doğallığın üzerine kurdu.

Eserleri

Şiir

  • Bir Çocuk Bahçesinde (1941)
  • Bağbozumu Sofrası (1944)
  • Çocuklar Gemisi (1946)
  • Yanık Hava (1951)
  • Haziran Defteri (1955)
  • Yurdumdan (1960)
  • Bağımsızlık Gülü (1965)
  • Sakarya Meydan Savaşı (1970)
  • Buğday Kadın Gül ve Gök­yüzü (1970)
  • Tüm Şiirleri (haz. Vecihi Timuroğlu, (1978)
  • Güneş Sal­kımı (1991)
  • Bir Kasabadan Resimler (1992)
  • Halk Albümü (1994)
  • Kardeş Sofrası (2004)

Makale-Deneme

  • Ya Ba­ğımsızlık Ya Ölüm (1964)
  • Köy Öğretmenine Mektuplar (1964)
  • Atatürkçü Olmak (1966)
  • Atatürk ve Kurtuluş Savaşı (radyo konuşmaları, 1969-72)
  • Balım Kız Dalım Oğul (1971)
  • Halk Önderi Atatürk (1972)
  • Cumhuriyet Ağacı (1973)
  • Devrimcinin Takvimi (1982)

Çocuk Kitabı

  • Sihirli Değnek (oyun, 1941)
  • Üvey Ana (1964)
  • İyi İnsan Mehmet Ali (1966)

Halk Hikayesi

  • Sevgi Elması (Tahir ile Zühre Hikâyesi, 1972)
  • Turhal Dolaylarında Çocuk Bakımı (1954)
  • Anneler Soruyorlar (1959)
  • Kasabalar ve Köylerde Ço­cuk Bakımı (1961)

Diğer

  • Tıp Terimleri Sözlüğü

Kaynakça

IŞIK, İhsan. Ünlü Edebiyatçılar (Türkiye Ünlüleri Ansiklopedisi. C. 4, s. 241-242). Ankara: Elvan Yayınları, 2013.