Bayburtlu Zihni

Hayatı

Halk şairi (D. 1785/1800, Bayburt – Ö. 1859, Trabzon). Asıl adı Meh­met Emin’dir. Erzurum ve Trabzon medreselerinde öğrenim gören Bayburtlu Zihni 1815’te geldiği İstanbul’da on yıl kadar kaldı. Kasideler sunduğu devlet ileri gelenlerinden yakınlık gördü. 1828’de Doğu’da Rus iş­galinin başlaması üzerine memleketine döndü. Harabeye dön­müş Bayburt için içli şiirler yazdı. 1834’te hac dönüşü Mısır’a uğradı. Abdülmecid’e, tahta çıkışı dolayısıyla yazdığı cülusiyeyi sundu. Akka’ya giden donanmada Reşit Paşa’nın katibi olarak bulundu. Dönüşte İstanbul’da bir süre kaldıktan sonra 1847’den itibaren Hopa, Karaağaç, Of ve Erzincan’da devlet memurluğu yaptı. 1855’te geldiği Trabzon’da dört yıl kaldı. Bayburt’a giderken Trabzon’a yakın Ulaşa köyünde öldü. Mezarı sonradan Bayburt’a taşındı (1936).

Divan şiirine yönelerek yazdığı kasideler, gazeller ve naatlardan oluşan bir divanı bulunan Bayburtlu Zihni, asıl ününü Divan’ına almadığı, halk şiiri tarzındaki hece ölçüsüyle yazdığı şiirlerle kazandı. 1828 Rus işgali sonrası Bayburt için söylediği:

“Vardım ki yurdundan ayağ göcürmüş

Yavru gitmiş ıssız kalmış otağı”

dizeleriyle başlayan koşması ünlü­dür. Aruz ölçüsüyle yazdığı şiirlerinin yer aldığı Divan-ı Zihni, (1876) oğlu Ahmet Kehavi Efendi tarafından yayımlandı.

Eserleri

  • Divan-ı Zihni (1876)
  • Sergüzeştname (manzum hicivler)
  • Kitab-ı Hikaye-i Garibe

Kaynakça

IŞIK, İhsan. Ünlü Edebiyatçılar (Türkiye Ünlüleri Ansiklopedisi. C. 4, s. 83). Ankara: Elvan Yayınları, 2013.