Kölelikten Sultanlığa Yükseliş: Baybars

Mısır ve Suriye’de bir Türk devleti kurmuş olan Memlüklerin dördüncü hükümdarı (1223-1277). Kıpçak Türklerindendir. Bir baskınla tutsak edilip Şam’a getirildi. Orada satılarak Kahire’de Eyyubi hukümdarının hizmetine verildi. Eyyubilerin ordusunda kısa sürede ün kazandı. Eyyubi sultanının hükümdarlıktan indirilmesinde rolü oldu (1250). Memlük devletinin kurucusu olan Aybey, güçlü komutanlardan çekinerek onları öldürmeye başladı. Baybars’ta öldürüleceğini anlayınca Şam’a kaçtı. Aybey’in ve oğlunun ölmesinden sonra Kahire’ye geri döndü.

Yeni sultan Seyfeddin Kutuz’un hizmetine girdi. Bu sırada Moğollar, Suriye üzerinden Mısır’a doğru ilerliyorlardı. Sultan Kutuz, Moğollara karşı hazırladığı ordunun öncü komutanlığını Baybars’a verdi. Moğollarla yapılan Ayncalut Savaşında Baybars büyük bir fayda gösterdi.
Memlükler, Moğolları ağır bir yenilgiye uğrattılar (1260). Mısır, bu zaferle Moğolların saldırısından kurtulmuş oldu.

Baybars, önemli askeri başarılarının karşılığı olarak beklediği Halep genel valiliği kendisine verilmeyince, Kutuz’a karşı çıktı. Askeri anlamda çok güçlü bir desteği olan Baybars, Kutuz’u hükümdarlıktan indirip yerine geçti. Böylece Memlük devletinin dördüncü sultanı oldu. Baybars, başa geçer geçmez vergileri azalttı. Önemli yerlere, kendine bağlı olanları atadı. Dağılan Memlük askerlerini topladı. Moğolların elinden kurtulmuş olan Halifenin amcası Ahmet’i Kahire’ye getirterek Müslümanların halifesi ilan etti (1261). Böylece Abbasi halifeliğini yeniden kurmuş oldu. Suriye’deki Haçlılarla savaştı. Onların elinden bazı yerleri aldı.

Küçük Ermeni krallığını ve Moğolları yenilgiye uğrattı. Moğolların egemenliğinden ve baskısından kurtulmak isteyen Selçuklu beyleri, Baybars’tan yardım istediler. Bunun üzerine Baybars, büyük bir ordu ile Anadolu’ya girdi. Moğol ordusunu, Elbistan yakınlarında ağır bir
bozguna uğrattı (1277). Fakat ülkesinden çok uzaklaştığı için kesin sonuç alamdan geri döndü. Bu seferin Anadolu Türklerine yarardan çok zararı oldu. Moğollar, yenilginin acısını çıkarmak için, Anadolu’da 200 bin kişi öldürdüler ve baskıları artırdılar. Baybars, Şam’a gelince, birden hastalandı ve öldü. Burada yaptırmış olduğu türbeye gömüldü.

Baybars, devletini yükseltmeye çalışa büyük bir hükümdardı. Ülkesinde yollar yaptırdı. Düzenli bir posta örgütü kurdu. Güçlü bir ordu meydana getirdi. Fakat amacına ulaşmak için her şeyi yapar, haklı haksız kan dökmekten çekinmezdi.