Bahtiyar VAHAPZADE

Şair (D. 1925, Şeki (Nuha) / Azerbaycan – Ö. 13 Şubat 2009, Baku / Azerbaycan). 1934 yılında göç ettiği Bakü’de Azerbaycan Dev­let Üniversitesi Filoloji Bölümü’nü bitirdi (1947). Aynı bölüme asistan olarak girdi. 1964’te ünlü Azeri şair Samed Vurgun hakkında yazdığı tezle doktorasını verdi. Mezun oldu­ğu üniversitede Muasır Azeri edebiyatı profesörü oldu. Azerbaycan Parlamentosunda milletvekili olarak gö­rev yapmış olup, Azerbaycan Halk Cephesinin ileri gelenlerinden biri oldu.

Türkiye’de daha çok Varlık dergisinde yayımlanan ve Fuzuli hakkındaki eleştirilere cevap niteli­ği taşıyan “Yel Kaya’dan Ne Apa­rır?” başlıklı yazısıyla tanındı. Türk Edebiyatı dergisinde uzun yıllar yazı ve şiirleri yayımlandı. 1975 yılında Azerbaycan Devlet Mükâfatına layık görüldü ve kendisine “Emekdar ¡nce-Sen’et Hadimi” unvanı verildi. Şiirin yanında uzun manzumeler veya manzum hikâyeler (poema) ve tiyatro eserleri yazdı, çeşitli ter­cümeler yaptı. Uzun manzumeleri arasında Cezayir Milli Kurtuluş Hareketi’ne hasredilmiş “Yollar Oğullar” ve kompozitör Üzeyir Hacıbeyli’ye ithaf ettiği “Mugam” bunlardan iki tanesidir.

Birçok şar­kı güftesi yazdı ve bunların çoğu bestelendi. “İkinci Ses”, “Yağışdan Sonra”, “Artığ Adam”, “Vicdan” gibi tiyatro eserleri de kaleme aldı. Lord Byron’ın Abidon Felini’sini Azeri Türkçesine çevirdi. Şiirleri Sovyetler Birliğindeki birçok dillere ve bu arada birçok Türk Lehçesine, ayrıca Almancaya, Fransızcaya, Farsçaya çevrilerek kitap halinde yayımlandı. 2002 yılında “Benim Garibim” adlı şiir kitabı ile Romanya Kültür Ba­kanlığı tarafından Komodor Madal­yası ödülüne layık görüldü. Samet Vurgun’dan sonra Azerbaycan’ın ikinci büyük şairi kabul edilmektedir. Bahtiyar Vahapzade 13 Şubat 2009 günü Bakü’da vefat etti.

Eserleri

Şiir – Manzum – Hikaye

  • Me­nim Dostlarım (1949)
  • Bahar (1950)
  • Dostlug Nağmesi (1953)
  • Ebedi Heykel (1954)
  • Çınar (1956)
  • Sade Adamlar (1956)
  • Ceyran (1957)
  • Aylı Geceler (1958)
  • Şairin Kitaphanası (1961)
  • E’tiraf (1962)
  • Şeb-i Hicran (1962)
  • İnsan ve Zaman (1964)
  • Bir Ürekde Dört Fesil (1966)
  • Seçilmiş Eserler (1967)
  • Kökler-Budağlar (1968)
  • Deniz-Sahil (1969)
  • Bindörtyüzonaltı (1970)
  • Bir Baharın Garanguşu (1971)
  • Dam Yeri (1974)
  • Seçilmiş Eserleri (2 cilt, 1975)
  • Yücelikte Tenhalık (1998)
  • Benim Garibim (2002)

Anı

  • Ömürden Sayfalar (2000)

Oyun (Günümüz Türkçesine çeviren: Yavuz Bülent Bakiler)

  • Feryat (manzum, 1991)
  • Nereye Gidiyor Bu Dünya (1991)
  • İkinci Ses (1991)
  • Özü­müzü Kesen Kılıç – Göktürkler (1998)

Kaynakça

IŞIK, İhsan. Ünlü Edebiyatçılar (Türkiye Ünlüleri Ansiklopedisi. C. 4, s. 455). Ankara: Elvan Yayınları, 2013.