Asaf Halet ÇELEBİ

Asaf Halet Çelebi Kimdir?

Şair ve yazar olan Asaf Halet Çelebi, 29 Aralık 1907’de İstanbul’un Cihangir semtinde doğdu, 15 Ekim 1956’da enfarktüsten, İstanbul’da Guraba Hastanesinde vefat etti. Kabri, Beylerbeyi – Küplüce’deki aile mezarlığındadır.

Babası Meh­met Said Halet Bey Salkım Söğüt Dergahına bağlı bir Mevlevidir. Annesi Beyza Halet Çelebidir. Dört yaşından sekiz yaşına kadar babasından eğitim aldı. Farsça ve Fransızcayı öğrendi. İlk ve orta öğrenimini Galatasaray Sultanisinde tamamladı. Üsküdar Mevlevihanesinin son şeyhi olan Ahmet Remzi Akyürek’ten dersler aldı.

Adliye Meslek Mektebinden mezun olunca Üsküdar Asliye Ceza Mahkemesinde zabıt katibi oldu. Daha sonra Osmanlı Bankasında çalıştı. 1937’de Ankara’da Devlet Demir Yolları Yol İdaresinde memurluk yaptı. Beş aş sonra istifa etti. Ancak Devlet Deniz Yolları İdaresinde tekrar memuriyete başladı. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü Kitaplığında kütüphane memurluğu yaptı. İlk eşi Yahudi asıllı Rosi Hanım, ikinci eşi Nermin Çelebi’dir.

Edebi Kişiliği

On sekiz yaşlarına kadar aruz vezniyle rubai ve gazeller yazdı. 1939 yılından sonra Ses ve Uyanış dergilerinde yayımladığı, kapalı ve garip ifadeler içeren şiirlerle dikkat çekti.

Şiirlerinde ailesinden gelen Mevlevi kültürünün izleri bulunmaktadır. Güncel konular yerine geçmişe dönük mistik bir yaklaşımla şiirler yazmıştır. Şiirlerinde Divan ve halk edebiyatları, Doğu ve Batı şiirleri, masallar, folklor ve Hint mistisizmi, eski Mısır ve Asur kültürleri ile İslam tasavvufundan esintiler bulunmaktadır.

Melami olan Halet Çelebi, Mevlana ve Mesnevi’siyle ilgili yazılarında Mevlevilik ve Melamilik arasındaki farkları anlattı. 1942’de yayımlanan He adındaki ilk şiir kitabında yer alan özellikle “Cüneyd, He, İbrahim, Sema-ı Mevlana, Ayna” gibi şiirlerde İslam tasavvufundan izler vardır.

Eserleri

Şiir

  • He (1942)
  • Lâmelif (1945)
  • Om Mani Padme Hum (1953)
  • Bütün Şiirleri (1999)

İnceleme – Derleme

  • Mev­lana’nın Rubaileri (1939)
  • Molla Cami (1940)
  • Eşrefoğlu Divanı (1944)
  • Ömer Hayyam (1945)
  • Naima (mo­nografi, 1953)
  • Mevlana ve Mevlevilik (1957)
  • Divan Şiirinde İstanbul (antoloji, 1953).

Ayrıca Budha üzerine bir incelemesi, İran edebiyatından rubai çevirileri içeren Harikulade Masal adlı bir eseri vardır.


Kaynakça

IŞIK, İhsan. Ünlü Edebiyatçılar (Türkiye Ünlüleri Ansiklopedisi. C. 4, s. 125-126). Ankara: Elvan Yayınları, 2013.