Alkol Bağımlılığı

Nedir Alkol?

Halk arasında ispirto olarak da adlandırılan alkol, mayalanmamış şekerli sıvıların damıtılmasıyla elde edilen yanıcı bir sıvıdır. Birçok alkol çeşidi vardır. İçki yapımında kullanılan alkol, etil alkol veya etanol denen alkol çeşididir. Metil alkol diye adlandırılan çeşidi ise zehirlidir. İçilmesi halinde körlüğe, felce ve hatta ölüme neden olabilir.

Alkol Bağımlılığı Nedir?

Alkolün yasal olarak tüketilen bir içki olması ve sosyal içiciliğin normal karşılanması nedeniyle çoğu zaman kullanıcılar tarafından bağımlılık sınırı kontrol edilemez. Bağımlılık ve alkolik kavramının eşit algılanması nedeniyle kullanıcılar, çoğunlukla bağımlı olduklarını reddederler. Çok miktarda ve sık aralıklarla alkol tüketen, beden ve ruh sağlığının bozulmasına rağmen alkol kullanımından vazgeçemeyen kişilere alkolik denir. Hiç kimse ilk kullanımında alkolik olmak için yola çıkmaz ancak sosyal içiciliğin bağımlılığa dönüştüğü evre çoğu zaman tüketiciler tarafından fark edilemez. Dünya üzerinde alkol kullanan 2 milyar kadar kişinin yaklaşık 75 milyon kadarı alkol bağımlısıdır. Yılda 2 milyona yakın kişi alkol nedeniyle yaşamını yitirmektedir. Ülkemizde alkol tüketim yaşı incelendiğinde alkol kullanımına başlama yaşının neredeyse 10’a indiği söylenebilir. Başlama yaşının düşmesi zamanla bilinçsiz tüketim ve bağımlı olma olasılığı üzerinde olumsuz yönde etki yaratacaktır.

Alkol, Vücutta Nasıl Bir Yol İzler?

Alkol, vücudun ihtiyacı olmayan bir madde olması nedeniyle vücuda alınmasından itibaren yabancı bir madde olarak görülür ve vücut bu maddeden bir an önce kurtulmak ister. İshal, kusma vb. durumlar bu nedenledir. Alkol, mide yüzeyinden hücrelere yayılmaya başlar ve yüzde 20’si mideden, yüzde 80’i de ince bağırsaklardan kana karışır. Alkolün parçalandığı yer karaciğerdir. Karaciğere ulaşan alkol, miktarı oranında karaciğerin çalışma dengesini bozar. Karaciğerin zararsız hale getirebileceği alkol miktarı sınırlıdır. Karaciğerin çok miktarda alkolü zararsız hale getirme işlemi sırasında asıl görevi olan yağ asitlerini yakarak enerji üretme fonksiyonu aksar. Bağımlı ve alkoliklerde sıkça görüldüğü üzere bu işlemlerin uzun sürmesi halinde karaciğer hücreleri büyük hasar görür. Karaciğer yağlanması, alkolik hepatit ve siroz gibi rahatsızlıklar kaçınılmaz olur. Alkol, kan yoluyla kalbe, akciğerlere ve bronşlara ulaşır. Akciğerlerden dakikalar içinde beyne ulaşır ve uyuşma etkisi yapar. Alkol, vücuda alındıktan 3 dakika sonra tüm hücrelere ulaşmış olur. Alınan alkol miktarı, belirli seviyeyi geçerse solunum yavaşlayarak kişide komaya ve hatta ölüme neden olur. Ancak, böylesi bir hasarın olabilmesi ya da bunun kalıcı bir hasar haline gelmesi için, içilen miktar kadar süre de önemlidir. Başka bir deyişle, uzun süre (yıllar) ve belli bir miktarın üzerinde alkol alanlarda kalıcı hasar olasılığı artar.

Bağımlılık Belirtileri Nelerdir?

  • Kişi tarafından alışkın olduğu etkinin sağlanabilmesi için kullanılan alkol miktarının giderek arttırılıyor olması; eskiden kullanılan ve alışkın olunan alkol miktarı ile aynı hissin ve etkinin sağlanamaması(tolerans),
  • Kişinin kullandığı alkol miktarını azaltması ya da alkolü bırakması sonucunda yoksunluk belirtisi dediğimiz bir takım ruhsal ve bedensel sıkıntılar yaşaması ve yoksunluk belirtisi hisseden kullanıcının alkol alması ile rahatlama hissetmesi,
  • Kullanılan alkolün kişi tarafından almayı tasarladığı miktardan fazla miktarda ve sürede kullanılması,
  • Alkol sağlamak, alkol kullanmak ya da alkolün etkilerinden kurtulmak için çok fazla zaman harcanması,
  • Alkol kullanımı yüzünden önemli toplumsal, mesleki etkinliklerin ya da boş zamanları değerlendirme etkinliklerinin azaltılması ya da bırakılması,
  • Alkol kullanımını bırakmak ya da denetim altına almak için başarısız girişimlerin varlığı,
  • Alkolden zarar gördüğü bilinmesine rağmen alkol alımına devam etmek.

Alkol Hangi Sorunlara Neden Olur?

  • Yemek borusu, gırtlak, mide ve pankreas kanserleri,
  • Doğru düşünme, karar verme ve hareket etme gibi beyin işlevlerinde bozulma,
  • Uyku bozuklukları, baş ağrısı, göz tahribatı,
  • Kalp ve kan dolaşımı hastalıkları,
  • Kan pıhtılaşmasının engellenmesi,
  • Karaciğerde ağır hasar.

Alkol Bağımlılığı Tedavisi

Alkol, sosyal kullanımı da olan psikoaktif bir madde olduğu için alkolün kötüye kullanımını veya alkol bağımlılığının geliştiğini kabul etmek zaman alabilir. Alkol kullanan birçok kişi, sosyal kullanım düzeyinde devam ederken farkında olmadan alkol bağımlılığı gelişmektedir. Alkol kullanan ve tedavi olmak isteyen, bu konudaki problemlerine çözüm arayan kişiler ve yakınları, hastanelere bağlı Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi Merkezleri (AMATEM) ile psikiyatri kliniklerine başvurarak tedavi olabilirler.

Tedavi, hastanın ihtiyaçlarına göre seçilmelidir. Hedef ayıklıktır (sobriety). Eşlik eden psikiyatrik bozuklukların ayırıcı tanısı ve tedavisi için bu önemlidir. Tedaviden sonra uzun süreli izleme gereklidir. Kişi uzun süre hastanede kalsa bile daha sonra izlenmezse tekrar alkol almaya başlaması muhtemeldir. Düzenli aralıklarla psikolojik danışma almak veya yardım gruplarına katılmak tekrar başlama riskini azaltır. Nüksler (tekrarlamalar) ilk 6 ayda sıklıkla görülür. Alkoliğin ailesi alkolizm tedavisinde önemli bir faktördür. İçmeyi sürdürdüğü sürece onunla kalamayacağını belirten eş, alkoliğin alkolü bırakma denemesine girmesi için tek başına yeterli bir sebep oluşturabilir. Alkol bağımlısı birey, alkolizm için orijinal bir tedavi programını görmeyi reddediyorsa hekim-alkolik ilişkisini kesmemeli, tedaviyi kabul edeceği bir psikososyal krizi beklemelidir.


Kaynakça

https://www.yesilay.org.tr/tr/bagimlilik/alkol-bagimliligi


Suzan KARA’nın diğer yazıları için tıklayınız…


Bağımlılıkla İlgili Diğer Yazılarımız:

Bağımlılık Yapan 10 Yiyecek

Sigara ve Tütün Bağımlılığı

Esrar Bağımlılığı

Gençliğin Katili Bonzai!

Morfin Bağımlılığı

Afyon Bağımlılığı

Ölümcül Hap: Ekstazi

Hayatın Zorlukları ve Bağımlılığa Etkisi

Esaret ve Ölümün Diğer Adı: Eroin

Biriktirme Bağımlılığı

Platonik Bağımlılık

SÜLEYMAN KURU