Vehhabilik

Genel olarak 18. Asrın başlarında Arabistan’ın Necd bölgesi Teym kabilesine mensup Muhammed ibn Abdülvehhab ismindeki zatın itikadi düşüncelerinin çevre halkı tarafından benimsenmesiyle oluşmuş bir ekoldür. Bu ekolün mensupları başlangıçta Hanbeli Mezhebinin daha muhafazakâr bir görüntüsüyle ortaya çıkmışlardır. Kısa sürede Suudi
hanedanının desteğini alarak hızla gelişmiş ve bir müddet sonra Suudi Arabistan’ın resmi mezhebi haline gelmiştir. Daha çok İbn-i Teymiyye’nin genel olarak da Hanbeli mezhebinin görüşlerini paylaşan Vehhabiler bazı konularda aşırılığa kaçmışlardır. İtikat ve ibadette ısrarla üzerinde durduklan hususlar şunlardır:

“Akıl dinde delil olamaz. Müteşabih ayetler tevil edilmemelidir. Tevhidden maksad ameli tevhiddir. Amel imana dahildir. Kesin delil Kur’an’dır. Allah’ın sıfatları hakiki sıfatlardır. Tevessül küfürdür. Namazların cemaatle kılınması farzdır. Zekat vergidir. Sigara ve nargile de içki derecesinde yasaktır. Vakıf müessesesi batıldır. Hz. Peygamberin hatırasını taziz için hırkasını ve sakalını ziyaret şirktir. Şiilerin taş üzerine secde etmeleri, Kerbela ve Meşhedi ziyaretleri şirktir. Mehdi gelecek, ya da Hızır ve İlyas sağdır demek küfürdür. Üçler yediler ve kırklara inanmak, ölülerin diriler üzerinde tasarrufunu kabul etmek, zamana (dehre) ve rüzgara sövmek küfürdür.”

Kaynakça

Doç. Dr. Fikret KARAMAN “Vehhabilik”. Dini Kavramlar Sözlüğü. ANKARA: Diyanet İşleri Başkanlığı yayınları, 3. Baskı. 2007