20.Yüzyılda Osmanlı Devleti

DÖNEMİN PADİŞAHLARI

  • II.Abdülhamit
  • V.Mehmet(Reşat)
  • VI.Mehmet Vahdettin

II.Meşrutiyet Dönemi (1909-1918)

  • 24 Temmuz 1908’de II. Meşrutiyet ilan edildi.
  • II. Meşrutiyet’in ilanı sırasındaki gelişmeler:
    • Girit, Osmanlı Devleti’nden ayrılarak  Yunanistan’a bağlanmıştır.
    • Bulgaristan bağımsızlığını ilan etmiştir.
    • Avusturya, Berlin Antlaşması’ndan beri geçici süreyle elinde tuttuğu Bosna Hersek’i tamamen almıştır.
  • II. Meşrutiyet Dönemi Siyasi Partiler:
    • Hürriyet ve İtilaf Fırkası
    • Osmanlı Ahrar Fırkası
    • Fedakaran-ı Millet Cemiyeti
    • İttihad-ı Muhammedi Fırkası
    • Osmanlı Demokrat Fırkası
    • Islahat-ı Esasiye-i Osmaniye Fırkası
    • Mutedil Hürriyetperveran Fırkası
    • Ahali Fırkası
    • Osmanlı Sosyalist Fırkası
    • Halaskar Zabitan Grubu
    • Milli Meşrutiyet Fırkası

31 Mart Ayaklanması

  • II. Meşrutiyet’in ilanından sonra İstanbul’da Meşrutiyet yönetimine son vermek amacıyla çıkarılan isyandır.
  • Taksim Kışlası’ndaki Avcı Taburu’na bağlı askerler, subaylarına karşı ayaklanarak kendilerine önderlik eden din adamlarının peşinde Heyet-i Mebusan’ın önünde toplanmışlar ve ülkenin şeriata göre yönetilmesini istemişlerdir.
  • İsyancılar; genç subayları, gazetecileri ve bazı İttihat ve Terakki Fırkası taraftarlarını öldürmüşlerdir.
  • Hüseyin Hilmi Paşa Hükümeti ayaklanmacılarla uzlaşma yolunu seçmiş ve hükümet üyeleri tek tek istifa etmiştir. Yeni kabineyi Tevfik Paşa kurmuştur.
  • İstanbul’da denetimi elinden kaçıran İttihat ve Terraki Partisi, asıl güç merkezi olan Selanik’teki III. Ordu’yu harekete geçirmiş, böylece ayaklanmayı bastırmak üzere Hareket Ordusu kurulmuştur.
  • Hareket Ordusu komutanı Mahmut Şevket Paşa’dır. Mustafa Kemal de bu orduda kurmay başkanı olarak görev yapmıştır.
  • Ayaklanmacılar, 23 Nisan’ı 24 Nisan’a bağlayan gece, İstanbul’a girmeye başlayan Hareket Ordusu’na başarısız bir direnişten sonra teslim olmuştur.
  • II. Abdülhamit tahttan indirilmiş ve sürgüne yollanmıştır. Yerine Mehmet Reşat (V.Mehmet) getirilmiştir.

NOT: 31 Mart ayaklanması rejime karşı yapılan ilk ayaklanmadır.

  • II. Abdülhamit’i görevden alma kararını kendisine Arif Hikmet Paşa, Ermeni Katolik cemaatinden Aram Efendi, Draç mebusu Esat Paşa ile Selanik Yahudi cemaatinden Emanuel Karasu Efendi’den oluşan bir kurul bildirmiştir.

Osmanlı Devleti’ni dağılmaktan kurtarmak amacı ile ortaya çıkan fikir akımları:

  • Batıcılık
  • Osmanlıcılık
  • İslamcılık
  • Türkçülük
  • Ademimerkeziyetçilik