20.Yüzyılda Osmanlı Devleti

Dönemin Padişahları

  • II.Abdülhamit
  • V.Mehmet(Reşat)
  • VI.Mehmet Vahdettin

Meşrutiyet Dönemi (1909-1918)

  • 24 Temmuz 1908’de II. Meşrutiyet ilan edildi.
  • II. Meşrutiyet’in ilanı sırasındaki gelişmeler:
    • Girit, Osmanlı Devleti’nden ayrılarak  Yunanistan’a bağlanmıştır.
    • Bulgaristan bağımsızlığını ilan etmiştir.
    • Avusturya, Berlin Antlaşması’ndan beri geçici süreyle elinde tuttuğu Bosna Hersek’i tamamen almıştır.
  • II. Meşrutiyet Dönemi Siyasi Partiler:
    • Hürriyet ve İtilaf Fırkası
    • Osmanlı Ahrar Fırkası
    • Fedakaran-ı Millet Cemiyeti
    • İttihad-ı Muhammedi Fırkası
    • Osmanlı Demokrat Fırkası
    • Islahat-ı Esasiye-i Osmaniye Fırkası
    • Mutedil Hürriyetperveran Fırkası
    • Ahali Fırkası
    • Osmanlı Sosyalist Fırkası
    • Halaskar Zabitan Grubu
    • Milli Meşrutiyet Fırkası

31 Mart Ayaklanması

  • II. Meşrutiyet’in ilanından sonra İstanbul’da Meşrutiyet yönetimine son vermek amacıyla çıkarılan isyandır.
  • Taksim Kışlası’ndaki Avcı Taburu’na bağlı askerler, subaylarına karşı ayaklanarak kendilerine önderlik eden din adamlarının peşinde Heyet-i Mebusan’ın önünde toplanmışlar ve ülkenin şeriata göre yönetilmesini istemişlerdir.
  • İsyancılar; genç subayları, gazetecileri ve bazı İttihat ve Terakki Fırkası taraftarlarını öldürmüşlerdir.
  • Hüseyin Hilmi Paşa Hükümeti ayaklanmacılarla uzlaşma yolunu seçmiş ve hükümet üyeleri tek tek istifa etmiştir. Yeni kabineyi Tevfik Paşa kurmuştur.
  • İstanbul’da denetimi elinden kaçıran İttihat ve Terraki Partisi, asıl güç merkezi olan Selanik’teki III. Ordu’yu harekete geçirmiş, böylece ayaklanmayı bastırmak üzere Hareket Ordusu kurulmuştur.
  • Hareket Ordusu komutanı Mahmut Şevket Paşa’dır. Mustafa Kemal de bu orduda kurmay başkanı olarak görev yapmıştır.
  • Ayaklanmacılar, 23 Nisan’ı 24 Nisan’a bağlayan gece, İstanbul’a girmeye başlayan Hareket Ordusu’na başarısız bir direnişten sonra teslim olmuştur.
  • II. Abdülhamit tahttan indirilmiş ve sürgüne yollanmıştır. Yerine Mehmet Reşat (V.Mehmet) getirilmiştir.

Not: 31 Mart ayaklanması rejime karşı yapılan ilk ayaklanmadır.

  • II. Abdülhamit’i görevden alma kararını kendisine Arif Hikmet Paşa, Ermeni Katolik cemaatinden Aram Efendi, Draç mebusu Esat Paşa ile Selanik Yahudi cemaatinden Emanuel Karasu Efendi’den oluşan bir kurul bildirmiştir.

Osmanlı Devleti’ni dağılmaktan kurtarmak amacı ile ortaya çıkan fikir akımları:

  • Batıcılık
  • Osmanlıcılık
  • İslamcılık
  • Türkçülük
  • Ademimerkeziyetçilik

OSMANLI DEVLETİNİN SON DÖNEM ASKERİ OLAYLARI

Trablusgarp Savaşı (1911-1912)

  • Nedenleri
    • Rusya ile İtalya arasında, İtalya’nın işgaline onay veren Racconigi Antlaşması’nın imzalanması,
    • Bölgenin İtalya’ya daha yakın olması,
    • Bölgenin Osmanlı Devleti açısından savunulamayacak durumda olması,
    • İtalya’nın siyasi birliğini geç tamamlayıp sömürgecilik yarışına girmesi.
  • Savaşa katılan gönüllü subaylar:
    • Mustafa Kemal (Derne-Tobruk)————Gazeteci Şerif Bey lakabıyla.
    • Enver Bey (Bingazi)—————–Kuyucu Hamdi lakabıyla.
    • Nuri Conker
    • Ali Çetinkaya
    • Ali Fuat Cebesoy
    • Ali Fethi Okyar
  • Quşhy (Uşi) Antlaşması(1912)’na göre:
    • Trablusgarp ve Bingazi İtalya’ya bırakılacak. (Osmanlı Devleti’nin Kuzey Afrika’da toprağı kalmadı.)
    • Trablusgarp, dini açıdan halifeye bağlıdır. (Trablusgarp halkı ile kültürel bağlar koparılmak istenmedi.)
    • 12 ada Balkan Savaşları’nın sonuna kadar İtalya’ya bırakılacak.
    • İtalya, Osmanlı Devleti’nin kapitülasyonları kaldırması konusunda yardım edecek.

Not: Dünya tarihindeki ilk savaş uçağı Trablusgarp Savaşı’nda kullanıldı. (İtalya kullandı)

I.Balkan Savaşı (1912-1913)

  • Nedenleri:
    • Osmanlı Devleti’ni Balkanlardan atmak.
  • Savaşa katılan devletler:
    • Karadağ
    • Yunanistan
    • Sırbistan
    • Bulgaristan
  • Savaşın kaybedilme nedenleri:
    • Ordunun içine siyasetin girmesi,
    • 65 bine yakın askerin savaş öncesi terhis edilmesi,
    • 4 cephede birden savaşılması.
  • Kaybedilen topraklar:
    • Doğu Trakya
    • Batı Trakya
    • Makedonya
    • Selanik
    • Ege Adaları
    • Arnavutluk (Osmanlı Devleti’nden ayrılan son Balkan ülkesidir.)
  • Savaşın sonuçları
    • Batı Trakya azınlık sorunu ortaya çıktı.
    • Osmanlı Devleti’nin Balkanlarda toprağı kalmadı.
    • Balkanlardan Anadolu’ya Türk göçü başladı.
    • Yenilgiden hükümeti sorumlu tutan İttihat ve Terakki Bab-ı Ali baskınını gerçekleştirdi.
    • 1913-1918 arası üç paşalar dönemidir. (Enver-Talat-Cemal)

II.Balkan Savaşı (1913)

  • Nedenleri:
    • Bulgaristan’ın I.Balkan Savaşı sırasında daha fazla toprak alması.
  • Savaşa katılan devletler:
    • Sırbistan
    • Karadağ
    • Yunanistan
    • Romanya (I.Balkan Savaşı’nda yoktur.)
  • Savaşın sonuçları
    • Doğu Trakya alındı.
    • Enver Paşa (Edirne Fatihi)
    • Mustafa Kemal (Doğu Trakya’nın alınmasında etkili  oldu.)
    • Hamidiye Kahramanı Rauf Orbay’dır.
    • Balkan ülkeleri kendi aralarında Bükreş Antlaşması’nı imzaladı.
    • Bulgaristan elde ettiği kazanımları kaybetti.
      • Bu zararını telafi etmek için de ileride I.Dünya Savaşı’na katılacaktır.
  • Osmanlı Devleti ile yapılan antlaşmalar:
    • Atina  (Osmanlı Devleti – Yunanistan)
    • İstanbul (Osmanlı Devleti – Bulgaristan)
    • İstanbul (Osmanlı Devleti – Sırbistan)

I.Dünya Savaşı

  • Nedenleri:
    • İtalya ve Almanya’nın siyasi birliklerini geç tamamlayıp sömürgecilik yarışına girmeleri,
    • Devletler arası ham madde yarışı,
    • Avusturya – Macaristan İmparatorluğu ile Rusya’nın Balkanlara nüfuz etmesi,
    • Devletler arası bloklaşma ve silahlanma yarışı,
    • Fransız İhtilali’nin getirdiği ulusçuluğun etkisi,
    • Almanya ve Fransa arasındaki Alsace-Lorraine sorunu,
    • Gavrilo Princip adında bir Sırp’ın Avusturya-Macaristan veliahtı Ferdinand’ı gezi sırasında öldürmesi,
  • Bloklar
    • İtilaf (Anlaşma)
      • İngiltere
      • Fransa
      • Çarlık Rusya
      • ABD
      • Japonya
      • Hollanda
      • İtalya
      • Çin
      • Yunanistan
    • İttifak (Bağdaşma)
      • Almanya
      • İtalya
      • Avusturya-Macaristan
      • Osmanlı Devleti
      • Bulgaristan
  • Önemli
    • ABD: Savaş süresini kısalttı.
    • Osmanlı Devleti: Savaşın süresini uzattı.
    • İtalya: Taraf değiştirmiştir.
    • Japonya: Savaştan çekilen ilk devlettir.
    • Yunanistan: Savaşa katılan son devlet.
  • Almanya’nın Osmanlı Devleti’ni kendi yanında savaşa sokma nedenleri:
    • Kendi savaş yükünü hafifletmek.
    • Osmanlı Devleti’nin dini gücünden faydalanmak.
    • Osmanlı Devleti’nin demografik(nüfus) gücünden faydalanmak.
    • Osmanlı Devleti’nin jeopolitik gücünden faydalanmak.
  • Osmanlı Devleti’nin Almanya’nın yanında savaşa girme nedenleri:
    • Siyasi yalnızlıktan kurtulmak.
    • Almanya ile yapılan gizli antlaşma.
    • Kaybettiğimiz toprakları geri almak.
    • İttihat ve Terakki’nin Alman hayranlığı.
    • Almanya’nın Türk ve Müslüman bir sömürgeye sahip olması.
    • Almanya’nın savaşı kazanacağına inanılması.
  • Osmanlı Devleti’nin savaşa girmesi ve sonuçları:
    • İngiltere’den kaçan iki Alman gemisinin (Geoben ve Breslov) Osmanlı Devleti’ne sığınmasıyla olaylar başladı.
    • Osmanlı Devleti, bu iki gemiyi daha önce İngiltere’ye sipariş verdiğimiz (Genç Osman ve Reşadiye) gemilerin bize teslim edilmemesi üzerine satın aldığını açıkladı ve gemilerin isimlerini Yavuz ve Midilli olarak değiştirdi.
  • Genel Sonuçlar
    • Almanya’nın savaş yükü hafifledi.
    • Kapitülasyonlar kaldırıldı.
    • Savaş süresi uzadı.
    • V.Mehmet Reşad cihat ilan etti.
    • Yeni cepheler açıldı.

Cepheler

TaarruzSavunmaYardım
KafkasyaÇanakkaleGaliçya
KanalIrakMakedonya
Suriye-FilistinRomanya
Hicaz-Yemen
TAARRUZ CEPHELERİ
Kafkasya Cephesi
  • Nedenleri:
    • Kars, Ardahan ve Batum’u geri almak.
    • Turancılık(Pantürkizm) fikrini gerçekleştirmek.
    • Bakü petrollerine ulaşmak.
    • 1915- Hasan İzzet Paşayı dinlemeyen Enver Paşa Sarıkamış Harekatını başlattı.
    • 1915- Ruslar; Muş, Bitlis, Bayburt, Van, Erzincan ve Erzurum’a ilerlerdi.
    • 1915- Tehcir Kanunu ile Ermeniler Suriye, Lübnan ve Hatay’a gönderildi.
    • 1916- Bölgeye Mustafa Kemal atandı(Diyarbakır). Tuğgeneral olduktan sonra Rusların elindeki Muş ve Bitlisi geri aldı.
    • 1917- Rusya’da Ekim Devrimi yaşandı. Çarlık Rusya yıkıldı, Sovyet Rusya kuruldu.
    • 1918- Rusya savaştan Brest-Litovsk antlaşması ile geri çekildi. İşgal ettiği bölgelerden çekilirken Kars, Ardahan, Batum’u bize geri verdiler. (Osmanlı Devleti başarısız olduğu halde toprak kazandı.)
Kanal Cephesi
  • Nedenleri:
    • Kaybettiğimiz Mısır’ı geri almak.
    • İngiltere’nin sömürge yolları ile bağlantısını kesmek.
    • Bu cephe Almanya’nın isteği üzerine açılmıştır. Komutanı ise Cemal Paşa’dır.
SAVUNMA CEPHELERİ
Çanakkale Cephesi
  • Nedenleri:
    • İstanbul’u alarak Osmanlı Devleti’ne son vermek, savaşın süresini kısaltmak.
    • Kararsız kalan Balkan ülkelerini kendi yanlarına çekmek.
    • Rusya’ya boğazlar üzerinden yardım göndermek.
    • Rusya’nın buğdayından yararlanmak.
    • Osmanlı Devleti’nin Asya ve Avrupa’daki birlikleri arasında bağlantı kurmak.
    • Nusret Mayın Gemisi ve Seyit Onbaşı bu cephede yer almıştır.
    • Mustafa Kemal “Ben size taarruzu değil, ölmeyi emrediyorum.” tarihi sözünü bu cephede söylemiştir.
    • Kilitbayır, Seddülbahir, Kireçtepe, Aslantepe, Zığındere, Kocaçimen, Kanlısırt, Kitre, Arıburnu, Conkbayrı ve Anafartalar bu cephedeki savunma hatlarıdır.
  • Sonuçları:
    • Savaşın süresi en az iki yıl uzadı.
    • Bulgaristan, Osmanlı Devleti’nin yanında savaşa girdi.
    • Mustafa Kemal’in rütbesi albaylığa yükseldi.
    • Mustafa Kemal Anadolu’da tanınan bir komutan haline geldi.
    • 500.000 insan hayatını kaybetti.
    • Rusya’ya yardım gitmediği için Rusya’da ekonomik kriz derinleşti.
    • Mustafa Kemal Çanakkale Savaşı’nın kazanılmasından sonra “Hamd olsun İstanbul’u kurtardık.” demiştir.
Irak Cephesi
  • Nedenleri:
    • Rusya’ya karadan yardım göndermek.
    • Türklerin İran üzerinden Hindistan’a ulaşmasını engellemek.
    • Musul ve Abadan petrollerini ele geçirmek.
    • Cephenin komutanı Süleyman Askeri Bey’dir.
    • Kutü’l Amare’de (Selman Paktı) 25.000 İngiliz askerini ve General Tomsheand’ı esir aldık.
    • Kutü’l Amare fatihi Halil Paşa’dır.
Hicaz-Yemen Cephesi
  • Nedenleri:
    • İngilizlerin kutsal bölgeleri ele geçirmek istemesi.
    • İngilizlerin bölge petrollerini ele geçirmek istemesi.
  • Önemli:
    • Ajan: Arabistanlı Lawrance (Arapların ayaklanmasını sağladı.)
    • Emir: Şerif Hüseyin
    • Gizli antlaşma: Mc Mahon Antlaşması
    • Komutan: Fahrettin Paşa
      • Lakabı: Çöl ortasında Plevne kahramanı Çöl aslanı/Çöl kaplanı
Suriye-Filistin Cephesi
  • Nedenleri:
    • Kanal cephesinin devamıdır. Amaç Anadolu’ya güneyden girmek ve Suriye petrollerini ele geçirmektir.
    • Kudüs’ü ele geçirmek.
    • Mustafa Kemal bu cephede savaşmıştır.
GİZLİ ANTLAŞMALAR
  • İstanbul Antlaşması (İngiltere-Fransa-Rusya)
    • Boğazlar Rusya’ya bırakılacak.
  • Londra Antlaşması (İngiltere-Fransa-Rusya-İtalya)
    • İtalya taraf değiştirdi.
  • Skyes-Picot Antlaşması (İngiltere-Fransa)
    • Ortadoğu paylaşıldı.
  • Petrograd Protokolü (İngiltere-Fransa-Rusya)
    • Doğu Anadolu Rusya’ya verildi.
  • Mc.Mahon Antlaşması (Şerif Hüseyin- İngiltere)
    • Hicaz merkezli Arap Devleti kuracak.
  • Saint Jean de Maurienne (İngiltere-Fransa-İtalya)
    • Güneybatı(İzmir ve çevresi) İtalya’ya verilecek.

Not: Bu gizli antlaşmaları Sovyet Rusya dünyaya açıkladı.

Wilson İlkeleri

  1. Yenen devletler yenilenlerden toprak ve savaş tazminatı almayacak.
  2. Manda ve Himaye anlayışı ortaya çıktı.
  3. Gizli antlaşma yapılmayacak.
  4. Polonya Devleti kurulacak.
  5. Devletlerin kendi aralarındaki sorunların çözümü için uluslararası bir teşkilat kurulacak. (Cemiyet-i Akvam)
  6. Her millet kendi geleceğine kendisi karar verecek.
  7. Alsas Loren Fransa’ya verilecek. (Salt Determination)
  8. Osmanlı Devleti’nin içinde Türklerin çoğunlukta yaşadığı yerler Türklere, azınlıkların nüfusça çoğunlukta olduğu yerler ise azınlıklara bırakılacak.
SAVAŞIN SONUÇLARI
  • En karlıları İngiltere, Fransa, Japonya’yken en zararlı çıkan Almanya’dır.
  • İmparatorluklar parçalandı,yeni devletler kuruldu.
  • 10 milyon insan öldü.
  • Sivil savunma teşkilatları kurulmaya başlandı.
  • İlk defa denizaltı, tank kullanıldı.
  • İlk defa kimyasal silah kullanıldı.
  • Yeni rejimler ortaya çıktı.
Mondros Ateşkes Antlaşması (30 Ekim 1918)
  • Osmanlı Devleti adına Rauf Orbay, itilaf devletleri adına Amiral Calthorpe arasında Limni Adası’nda Agemennon Zırhlısı’nda imzalamıştır.
  • Maddeleri:
    • İtilaf devletleri güvenliklerini tehdit eden bir bölgeyi karışıklık çıkması halinde işgal edecek. (7.madde)   ( yorum: Anadolu işgale açık hale getirilmiştir)
    • Vilayet-ti Sitte (Bitlis,Erzurum,Sivas,Van,Elazığ,Diyarbakır) de bir karışıklık çıkarsa buralar işgal edilecek.
    • Toros tünelleri ve boğazlar işgal edilecek.
    • Osmanlı Devleti elindeki esirleri derhal serbest bırakacak.
    • Ulaşım ve haberleşme araçları İtilaf Devletleri’nin kontrolüne bırakılacak.
    • Osmanlı Devleti’nin ihraç ettiği enerji ürünleri dışarı satılmayacak.
  • Ateşkes Antlaşmasını imzalayan hükümet:
    • Ahmet İzzet Paşa Hükümeti
  • Ateşkes imzalayan kişi:
    • Bahriye Nazırı Rauf Orbay
  • Dönemin Padişahı:
    • Vahdettin (VI.Mehmet)
  • Dönemin Partisi
    • Hürriyet ve İtilaf Partisi
  • Mondros’tan sonraki ilk işgaller
    • Osmanlı Devleti topraklarında ilk işgal Musul’dur.(İngilizler)
    • Anadolu da ilk işgal Hatay(Dörtyol) dır. (Fransızlar)
    • Hatay Dörtyol da Mehmet Çavuş(Kara) ilk kurşunu sıkmıştır.

Devletlerin işgal ettikleri yerler:

İngilizlerFransızlarİtalyanlarYunanlılar
MusulAdanaAntalyaİzmir ve çevresi
UrfaMersinFethiyeDoğu Trakya
AntepOsmaniyeBodrum
MaraşUrfaMarmaris
KarsAntepKuşadası
BatumMaraşMuğla
SamsunHalepBurdur
MerzifonHatayKonya
Bilecik
Çanakkale
İskenderun
İzmit
  • Ermeniler ve Gürcüler de Mondros’tan sonra Anadolu’da işgallere Doğu’da katılmışlardır.
  • Boğazlar Fransa ve İngiltere’nin işgaline uğraşmıştır.
  • 13 Kasım 1918 de İstanbul’u işgal ettiler. Atatürk “Geldikleri gibi giderler” tarihi sözünü söyledi. (Yaveri Cevat Abbas’a)
  • Mustafa Kemal İstanbul da Ali Fethi Bey’le Minber gazetesini çıkardı.

Paris Barış Konferansı

  • İlk defa İtilaf devletleri arasında anlaşmazlıklar çıktı.
  • Konferansa yenilen devletler davet edilmemiştir.
  • Cemiyet-i Akvam (Milletler Cemiyeti) kurulmuştur.
  • İtalya’ya verilecek yerler Yunanistan’a verildi.
  • ABD Monroe Doktrini (Yalnızlık Politikası)ile Avrupa siyasetinden çekildi. II. Dünya savaşına kadar dünya siyasetinde İngiltere, Fransa etkin olacaktır.

I.Dünya Savaşı’nı bitiren antlaşmalar:

  • Versay: Almanya-İtilaf Devletleri
  • Sen Jermen: Avusturya-İtilaf Devletleri
  • Nöyyi: Bulgaristan-İtilaf Devletleri
  • Trianon: Macaristan-İtilaf Devletleri
  • Sevr: Osmanlı Devleti-İtilaf Devletleri
İzmir’in İşgali (15 Mayıs 1919)
  • Paris Barış Konferansı’nda yakaladıkları fırsatı değerlendirdiler.
  • Megola İdea’yı (Büyük Ülkü) gerçekleştirme.
  • Vali Nurettin Paşa halkı örgütledi ancak görevden alındı.
  • Hasan Tahsin (Osman Recep Nevres) ilk kurşunu sıktı.
  • Redd-i İlhak Cemiyeti kuruldu.
  • Maşatlık mitinginde yunan işgali protesto edildi.
  • Halide Edip Adıvar, Nakkiye Elgün, Mehmet Emin Yurdakul, Selim Sırrı Tarcan mitinglerde etkili oldular.

İşgaller sırasındaki raporlar:

  • Amiral Bristol Raporu:
    • Milli mücadelenin haklı olduğunu kanıtlayan ilk belge.
  • Milne Hattı (Milne Raporu)
    • Kuvay-i Milliye yunanlılara karşı başarılı olunca İngiliz komutan Milne, yunanlıların güvenliği sağlamak ve Yunanlılara zaman kazandırmak için bir hat oluşturdu
  • General Harbourd Raporu
    • Milli mücadelenin haklı olduğunu ispatlayan ikinci belgedir.
    • Doğu Anadolu da Ermenilerin haksız olduğu görülmüştür.

Not: Doğu’da Kuvay-ı Milliye yoktur. Kazım Karabekir 15. Kolordu’yla Ermenilere karşı savaştı. Daha sonra Milli Mücadeleye katıldı. Ayrıca bu ordu TBMM’nin oluşturduğu düzenli ordu değildir.

CEMİYETLER
Zaralı Cemiyetler
  • Azınlıkların kurduğu cemiyetler:
    • Mavri Mira : Rumların kurdukları cemiyettir. Eski Bizans’ı diriltmeye çalışırlar. Yunan işgalini kolaylaştırmayı hedeflerler.
    • Etnik-i Eterya: Rumlar kurmuştur.İlk kurdukları cemiyettir.
    • Pontus Rum: Rumlar kurdu, Karadeniz’de Rum Devleti’ni tekrar kurmak istemektedirler.
    • Kordos Cemiyeti: Doğu Karadeniz Bölgesi’ndeki insanları göç ettirip, Rum sayısını arttırmak isterler.
    • Taşnak Cemiyeti: Doğu Anadolu’da Ermeni Devleti kurmak.
    • Hınçak Cemiyeti: Doğu Anadolu’da Ermeni Devleti kurmak.
    • Makabi (Musevi)- Alyans-İsrail Cemiyeti: Osmanlı Devleti’nden ayrılan Yahudilere Filistin topraklarında İsrail Devleti kurmak.
  • Milli varlığa düşman cemiyetler:
    • Sulh ve Selameti Osmaniye Cemiyeti: Kurtuluş padişaha bağlı kalmaktır.
    • Teali İslam Cemiyeti: Dinin esaslarına bağlı kalmak kurtuluştur.
    • Kürt Teali Cemiyeti: Kürt devleti kurmak.
    • İngiliz Muhipleri: Kurtuluş İngiltere’nin mandasına girmektir.
    • Wilson İlkeleri: ABD mandasına girmeyi savunurlar.
    • Hürriyet ve İtilaf Fırkası
    • Askeri Nigahban Cemiyeti: Padişaha bağlı emekli subayların kurduğu cemiyettir.
Yararlı Cemiyetler
  • Milli varlığı koruyan cemiyetler:
    • Trakya Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti:
      • Cafer Tayyar kurmuştur.
      • İlk direniş örgütüdür.
      • Mavri Mira’ya karşıdır.
      • Geçici devlet kurmayı amaçlar.
    • İzmir Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti:
      • Bu cemiyeti 14 Mayıs 1919 da Redd-i İlhak cemiyetiyle birleşti.
    • Redd-i İlhak Cemiyeti
      • Kuvay-i Milliye’yi örgütler.(İzmir)
      • Balıkesir ve Alaşehir Kongrelerini düzenlemiştir.
    • Kilikyalılar Cemiyeti
      • Ali Fuat girişimiyle Fransız işgalini, Ermenilerin işgalini engellemek için kurulmuştur.
      • Pozantı Kongresinde toplanmışlardır.
      • Toplanan son kongredir.
    • Trabzon Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti
      • Trabzon da Rum devleti kurulmasına engel olmak
      • Erzurum Kongresine katılmışlardır.
      • Silahlı direniş göstermişlerdir.
    • Şark(Doğu) Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk
      • Erzurum Kongresini toplamışlardır.
      • Göçleri engeller.
      • Albayrak, Hadistan, La Pays gazetelerini çıkardılar.
    • Milli Kongre Cemiyeti
      • Kuvay-i Milliye tabirini ilk kez kullanıldı.(Prof. Dr. Esat Işık)
      • Silah değil, basın yoluyla direnir.
      • Tüm cemiyetlerin birleşmesini sağladılar.
    • Gizli Karakol Cemiyeti
      • Lojistik destek sağlarlar.(Milli mücadeleye)
      • İstanbul da tutsak düşen vatanseverleri kurtarmak.
    • Anadolu Kadınları Müdafaa-i Hukuk
      • Sivas valisi Reşit Paşa’nın eşi Melek Hanım ve arkadaşları Sivas’ta kurmuştur.
      • Mustafa Kemal’in kurulmasını istediği tek cemiyettir.
    • Vahdet-i Milliye Cemiyeti
      • Tüm cemiyetlerin birleşmesini istemişlerdir.
    • Kars İslam Milli Şurası
    • Mim mim grubu

Not: Yararlı cemiyetlerin hepsi Sivas Kongresi’nde birleştirildi ve adı Anadolu Rumeli ve Müdafaa-i Hukuk adını aldı.


KPSS Tarih notları için tıklayınız…


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

17 − thirteen =